|
Spaarrekeningen
 Waarover gaat het ?
Veiligheid
Liquiditeit
Rendement
Fiscaliteit
Kosten
Keuze
Meer weten over...
 |
Waarover gaat het ?
Vroeger
De meeste Belgen hadden in hun kindertijd een spaarboekje waarin de
loketbeambte (van de post of van de spaarbank) het bedrag van het gespaarde geld
met de hand inschreef of door middel van zegels aanbracht. In de voormalige
bankinstellingen (toen verschillend van spaarbanken) was de benaming voor het
soortgelijke product depositoboekje.
Nu
De spaarrekening heeft de plaats van het spaar- of
depositoboekje ingenomen. Hoewel de vorm geëvolueerd is, blijft het gebruik
identiek : bedragen van het vaste budget worden "opzij gelegd " voor toekomstige
uitgaven (belastingen, verwarming, werkzaamheden, vakantie, auto, …) of voor
alle denkbare doeleinden, met dien verstande evenwel dat de looptijd maximum
twee jaar bedraagt. Op een spaarrekening zullen de bedragen die onmiddellijk
beschikbaar moeten blijven meer opbrengen dan op een zichtrekening (nagenoeg
nul).
Gewoon of
hoogrentend
De gewone spaarrekening is
een rekening die voldoet aan de voorwaarden om te kunnen genieten van fiscale
vrijstelling van de intresten (zie "Fiscaliteit").
Deze klassieke
rekening is bij alle banken te vinden.
De zogenaamde hoogrentende rekeningen voldoen niet aan deze
voorwaarden en genieten geen fiscale vrijstelling, maar ze bieden een hogere
rentevergoeding. Wat deze rekeningen betreft, kunnen heel wat verschillen
bestaan inzake kosten, de voorwaarden voor de toekenning van de rente (minimale
inleg…). Overigens is de benaming hoogrentende rekening in bepaalde periodes
minder terecht. 
|
Veiligheid
De spaarrekening is een bijzonder veilig instrument.
Het betreft bankstortingen, vorderingen op naam, waarvan het kapitaal op
geen enkele wijze schommelt. De bank waarborgt u de teruggave van de bedragen op
de rekening.
Faillissement van de bank
Het enige (mogelijke !) risico dat u loopt dat u uw geld niet
terugkrijgt, is het faillissement van de instelling.
Maar u moet weten dat banken in onze westerse economieën zelden failliet
gaan. In België bereikte de banksector in de zeldzame gevallen dat kleine banken
in moeilijkheden geraakten tot een consensus. Om het vertrouwen van het publiek
te behouden, sluiten de banken meestal een overeenkomst die ervoor zorgt dat
kleine instellingen die in moeilijkheden verkeren, overgenomen worden door een
grote groep, een operatie die iedere terugbetalingsplicht omvat.
Voor het geval het ondanks alles toch tot een
faillissement zou komen, is er een garantiefonds
opgericht (www.beschermingsfonds.be
) waarin de banken een bijdrage storten en dat de
getroffen spaarders vergoedt. Het bedrag van de vergoeding, is beperkt tot
20 000 euro per persoon voor het totaal van alle tegoeden bij deze
bank. Het is een Europees systeem. Deze eventuele vergoeding is van toepassing
op zichtrekeningen, spaarrekeningen en termijnrekeningen in euro en in vreemde
munten die deel uitmaken van de Europese Unie. Dit garantiesysteem geldt dus ook
voor stortingen met een tegenwaarde van 20 000 euro in Zweedse kroon, in
Deense kroon of in Brits pond. Het geldt eveneens voor de munten van twee
Europese landen die geen deel uitmaken van de Europese Unie, maar wel van de
Europese Economische Ruimte, namelijk IJsland en Noorwegen. Het systeem geldt
dus niet voor munten uit de dollarzone.
Bovendien beperkt de controle van de Commissie voor het
Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA)
het risico. In geval van problemen moet de Commissie het
publiek inlichten en de bank verplichten maatregelen te nemen om de situatie te
verbeteren.
Hoe het ook zij, als u het veiligheidsaspect prioritair vindt, doet u
er goed aan voor grote banken te kiezen in plaats van voor kleine
instellingen.
Stabiliteit van het rendement
Tenzij anders vermeld in de algemene voorwaarden, kan de rente van een
spaarrekening naar goeddunken van de bankier op om het even welk moment
wijzigen. U kunt dus nooit zeker zijn van het rendement van een dergelijke
rekening.
|
Liquiditeit
In theorie kan de spaarrekening minder liquide lijken dan de zichtrekening.
Zowel bepaalde wettelijke voorschriften als de algemene voorwaarden van de bank
kunnen verhinderen dat de gewenste bedragen onvoorwaardelijk beschikbaar
zijn.
In de praktijk zien we dat de banken normaal het nodige doen om het product
zo liquide mogelijk te maken. Toch moet u met enkele aspecten rekening
houden.
· Om verrassingen te vermijden, verwittigt u de
financiële instelling best vooraf als u een groot bedrag wenst op te nemen.
· Controleer wat voor het opnemen van geld van een
spaarrekening in de algemene voorwaarden van de bank is voorzien inzake
voorafgaande kennisgeving.
· Het is altijd mogelijk cash geld van een
spaarrekening te halen. U kunt eveneens overschrijvingen doen vanaf uw
spaarrekening, naar uw eigen rekening of de rekening van uw partner, op
voorwaarde dat die rekening zich bij dezelfde bank bevindt. Sommige betalingen
vanaf een spaarrekening worden ook aanvaard : de betaling van
verzekeringspremies, de huur van een kluis en de overdracht van geld voor
beleggingen.
· Maar de overschrijving van een spaarrekening naar
een spaarrekening bij een andere bank moet beschouwd worden als een
overschrijving naar derden. De bank waarvan het order afkomstig is, kent de
identiteit van deze derde niet. In een dergelijke situatie heeft de bank het
recht de uitvoering van de overschrijving te weigeren. Sommige aanvaarden ze, op
voorwaarde dat u het nummer van de derde rekening waarnaar u overschrijvingen
wenst te doen vermeldt bij de opening van de spaarrekening.
· Bij spaarrekeningen met een hogere rente
(zogenaamde "hoogrentende" rekeningen) worden meer en/of strengere
liquiditeitsvoorwaarden gesteld. Het volstaat vooraf inlichtingen in te winnen
over de algemene voorwaarden.
· Het
opnemen van geld zal, afhankelijk van het toegepaste valutadatasysteem (zie "Rendement
") de berekening van de intresten
beïnvloeden.
|
Rendement
De basisrente
Dit is de jaarlijkse rente. Deze is voor de gewone spaarrekening, die een
fiscaal voordeel geniet (zie elders) wettelijk beperkt tot maximum 4 %. Dit
maximum wordt niet altijd bereikt. Kleine banken zijn vaak vrijgeviger dan grote
instellingen.
Op een bedrag van 2 500 euro dat van 1 januari tot 31 december op een
spaarrekening staat met een basisrente van 2,5 %, zal de intrest
62,5 euro bedragen. De intrest wordt uitbetaald op het einde van het
kalenderjaar. Als het intrestbedrag op de spaarrekening blijft staan, genereert
het zelf nieuwe intresten. Als u in de loop van het jaar geld opneemt en stort
(wat vaak het geval is bij spaarrekeningen), wordt de intrest pro rata berekend
zodat de spaarder moeilijk zelf kan berekenen hoeveel hij uitbetaald zal
krijgen.
De premies
Bovenop de basisrente verlenen de banken een bijkomende rente, de zogenaamde
premies, die onder bepaalde voorwaarden worden toegekend. Bij de gewone
spaarrekening die een fiscaal voordeel geniet (zie elders), kunnen de premies
maximaal de helft van de basisrente bedragen (2 % dus).
· aangroeipremie : vergoeding die bij de basisrente
gevoegd wordt voor alle nieuwe stortingen die minstens 6 maanden
op de rekening blijven staan (twaalf maanden komt veel minder
voor). Ze kan voor slechts zes maanden toegekend worden, of tot het einde
van het kalenderjaar (voordeliger), of tot het einde van het kalenderjaar waarin
de vereiste periode van zes maanden vervallen is (nog voordeliger).
· getrouwheidspremie : vergoeding die bij de
basisrente gevoegd wordt voor alle bedragen die minstens 12 maanden op
de rekening blijven staan en die geen aangroeipremie genieten. Om de periode
van 12 maanden te bepalen, houden sommige banken geen rekening met de 6 maanden
die recht geven op de aangroeipremie, andere wel (voordeliger). Bijgevolg eisen
veel banken dat het geld telkens 12 opeenvolgende maanden op de rekening blijft,
zoniet wordt de laatste premie niet toegekend.
Zowel het percentage van de premies als de manier waarop ze berekend worden
verschillen sterk van bank tot bank.
De valutadata
De dag van een verrichting op een spaarrekening is niet de dag die in acht
genomen wordt voor de berekening van de intresten.
Voor de basisrente :
· Bij een cash storting, een overschrijving, de
storting van een cheque begint het geld meestal de dag na de storting te
renderen (D + 1).
· Als er geld wordt opgenomen, kan de bank bepalen
dat de intresten tot maximum 7 dagen voordien stopgezet werden (D – 7).
Voor de premies kan de valutadatum identiek zijn aan die van de basisrente
maar in vele gevallen gebeurt de berekening per quinzaine of per maand.
Wij hebben kritiek op banken die een systeem hanteren dat de belegger
afstraft als hij zijn geld op een "slecht" moment opneemt. Tevens bekritiseren
wij het feit dat er bijna evenveel varianten zijn op de werking van
spaarrekeningen als er banken bestaan. Ondanks alles biedt een aantal
instellingen niet alleen goede maar ook transparante voorwaarden voor de
spaarder. Als dat niet het geval is, ligt het reële rendement van de belegging
vaak lager dan de aangekondigde rente.
Coöperateursbijslag
Bij instellingen (vrij zeldzaam) met een statuut van coöperatieve
vennootschap die hun cliënteel voorstellen coöperatieve aandelen te kopen,
kunnen de houders van deze aandelen, meestal houders van een spaarrekening,
genieten van een voorkeursrente op hun spaargeld.
|
Fiscaliteit
Gewone spaarrekening
De gewone spaarrekening, dit wil zeggen een spaarrekening
·
uitgedrukt in euro;
· waarvan
de basisrente maximum 4 % bedraagt;
· waarvan de rentevoet van de premies niet hoger kan
zijn dan de helft van de basisrente;
· waarvan de premies gelden voor stortingen die
minimum 6 maanden op de rekening blijven;
· waarvan de aangroei- en getrouwheidspremies niet
samengevoegd kunnen worden.
met een fiscaal voordeel : de intresten op de eerste schijf van 1 660 euro (in
2008) zijn vrijgesteld van roerende voorheffing.
Als de intresten dit bedrag overschrijden of als de rekening niet voldoet
aan de voormelde voorwaarden, wordt aan de bron een roerende voorheffing van
15 % op de intresten ingehouden.
Deze voorheffing is liberatoir, dit wil zeggen dat de roerende inkomsten
waarop ze betrekking hebben niet meer in de aangifte aan de fiscus moeten
vermeld worden.
Dit fiscale voordeel geldt per
belastingplichtige (en niet meer per gezin). De totale
vrijstelling voor een spparrekening op naam van twee personen (b.v. een koppel)
bedraagt dus 3 320 euro (in 2007).
En de
kinderen ?
Aangezien de ouders het genotsrecht
hebben op de inkomsten van hun minderjarige kinderen, moeten de intresten die de
kinderen ontvangen bij de door de ouders ontvangen intresten worden geteld. De
helft van het door de kinderen ontvangen intrestbedrag komt bij de ene ouder, de
andere helft bij de andere. Bij een overschrijding van het plafond moeten de
ouders het overschotbedrag in hun fiscale aangifte opnemen. De inkomsten van
meerderjarige kinderen moeten echter niet bij die van de ouders worden gevoegd.
Verschillende rekeningen
Als u de limiet van 1
660 euro intresten die vrijgesteld zijn van voorheffing wilt ontwijken door
meerdere spaarrekeningen te openen, wordt dat momenteel niet echt bemoeilijkt.
De vrijstelling geldt in dat geval inderdaad e en u moet op uw aangifte de
intresten aangeven waarop voorheffing betaald had moeten worden, terwijl dat
niet gebeurd is.
Hoogrentende rekening
Als een spaarrekening afwijkt van de bovenstaande voorwaarden is dit in
principe om meer competitieve voorwaarden te bieden. Deze spaarrekening krijgt
meestal de naam hoogrentende rekening. Ook al is haar rendement niet altijd fenomenaal. Dit type rekening
geniet geen fiscaal voordeel zoals hierboven beschreven en is onderworpen aan de
inhouding aan de bron van 15 % (liberatoire) roerende
voorheffing.
|
Kosten
De spaarrekening is een instrument met weinig kosten.
· Opening van een spaarrekening : altijd
gratis
· Afsluiting van een spaarrekening : vaak geen
kosten. Indien wel, schommelen ze grosso modo tussen 2,5 en 15 euro. Soms kunt u
de kosten vermijden door de rekening op het einde van het kalenderjaar af te
sluiten, of door klant te blijven bij de bank voor andere producten. Precies
nagaan welke algemene voorwaarden de bank hieromtrent heeft.
· Beheer van een spaarrekening : kosten vrij
zeldzaam, schommelen grosso modo tussen 1 en 10 euro. Precies nagaan welke de
algemene voorwaarden de bank hieromtrent heeft.
· Andere kosten : port- of zegelkosten kunnen
aangerekend worden, vooral voor de aflevering van rekeninguittreksels. Precies
nagaan welke algemene voorwaarden de bank hanteert. Indien nodig de minst dure
oplossing kiezen (uittreksels opvragen aan een terminal, aan het loket, …).
Meestal genereren hoogrentende rekeningen meer kosten dan gewone
spaarrekeningen.
|
Keuze
De keuze van een veel voorkomend product als een spaarrekening zou op het
eerste gezicht niet veel problemen moeten opleveren, de realiteit is anders. In
België is de markt van de spaarrekening veel te weinig transparant. Door de
grote verscheidenheid aan voorwaarden kan de kleine spaarder amper een correcte
vergelijking maken.
Wat u moet weten :
· Als u denkt uw geld binnen minder dan 6 maanden
nodig te hebben, geeft u beter de voorkeur aan rekeningen die een hoge
basisrente bieden.
· Vanaf 6 maanden (iets langer als u rekening houdt
met de valutadata) moet u ook kijken naar de aangroeipremie.
· Voor een
looptijd van meer dan 6 maanden worden de zaken ingewikkelder. Over het algemeen
geldt nu de getrouwheidspremie.
Deze premie wordt toegekend op voorwaarde dat het geld ofwel nog 6 maanden,
ofwel nog 12 maanden, ofwel nog een andere termijn op de rekening blijft na de
toekenning van de aangroeipremie
. Nadien wordt de getrouwheidspremie toegekend voor
opeenvolgende periodes van 12 maanden, voorzover het geld gedurende deze periode
op de rekening blijft. Als dit niet het geval is, verliest u de winst van de
lopende premie. Sommige banken kennen premies toe in verhouding tot de looptijd
van de belegging, met als voordeel dat dit een transparant systeem is.
Wij hebben kritiek op banken die een systeem hanteren dat de belegger
afstraft als hij zijn geld op een "slecht" moment opneemt. Tevens bekritiseren
wij het feit dat er bijna evenveel varianten zijn op de werking van
spaarrekeningen als er banken bestaan. Ondanks alles biedt een aantal
instellingen niet alleen goede maar ook transparante voorwaarden voor de
spaarder.
Budget Week volgt regelmatig de markt van de spaarrekeningen op en stelt een
lijst samen van de voor dit marktsegment meest voordelige instellingen op basis
van de bovenstaande criteria.
|
Meer weten over...
|
