De Tankan-index weerspiegelt de activiteitsgraad van de 220.000
Japanse bedrijven die een omzet halen van 20 miljoen yen of meer
(± 135 000 EUR). Tankan is eigenlijk de samentrekking van 'Tanki
Keiza Kansoku Chousa', wat in het Nederlands staat voor 'economische
kortetermijnenquête bij de Japanse bedrijven'. Deze enquête wordt gecoördineerd
door de Japanse centrale bank, die elk kwartaal een vragenlijst stuurt naar een
representatief staal van 10.562 ondernemingen. Die moeten vragen beantwoorden
rond het economische vertrouwen van de bedrijfsleiders, de binnen- en
buitenlandse vraag, het niveau van de voorraden, de productiecapaciteit, het
geld in kas, de tewerkstelling, de prijszetting van de producten en de intresten
die de ondernemingen moeten betalen.
Eén of twee keer per jaar is er ook een specifiek luik dat peilt
naar de verwachtingen van de Japanse bedrijfsleiders. Omdat de Tankan-index
gebaseerd is op een driemaandelijkse enquête zijn de cijfers minder accuraat dan
die van vergelijkbare onderzoeken in andere geïndustrialiseerde landen, want die
worden maandelijks gevoerd. Anderzijds maakt de Japanse index wel een duidelijk
onderscheid tussen kleine, middelgrote en grote ondernemingen, op basis van het
kapitaal en het aantal werknemers. En dat is een goede zaak, aangezien in Japan
zowel grote multinationals actief zijn die hoofdzakelijk op de export mikken als
KMO’s die het bijna uitsluitend van de binnenlandse verkoop moeten hebben.