|
FISCALE AMNESTIE
Begin juli 2003 bereikte de regering een akkoord om via een eenmalige
operatie buitenlandse kapitalen naar ons land terug te lokken. Men zou in
bepaalde gevallen "fiscale amnestie" toestaan: wie bereid was eerder voor de
fiscus verborgen gehouden inkomsten aan te geven, zou de kans krijgen om die
situatie te regulariseren. Het geld zou tegen betaling van een milde bijdrage
worden witgewassen. Met die beslissing werd vooruitgelopen op de Europese
spaarrichtlijn, die in principe op 1/1/2005 in werking moest treden maar met 6
maanden werd uitgesteld tot 1/7/2005, en die voor Belgen met geld in het
buitenland een belangrijke stimulans zou moeten vormen om hun centen te
repatriëren. De wet op de eenmalige bevrijdende aangifte (EBA), zoals de fiscale
amnestie officieel heet, werd eind 2003 goedgekeurd en is op 16/1/2004 van
kracht geworden. U kunt alleen als particulier gebruik maken van die
mogelijkheid tot regularisatie, dus niet met uw vennootschap of vzw. Voor alle
duidelijkheid: de termen "EBA", "regularisatie" en ook wel "amnestie" zijn
allemaal vlaggen die dezelfde lading dekken.
Wij zijn onafhankelijk
- Anders dan de banken en andere financiële instellingen hebben wij niets te
winnen bij de EBA. Ons enige doel is u te informeren, zodat u een correct
beeld krijgt van de situatie. Dat kan van een bankagentschap niet worden
gezegd. Blijkbaar moedigen de meeste banken hun cliënten aan om het verborgen
gehouden geld te repatriëren en om veel kapitaal op te nemen in het formulier
voor de EBA. Elke bank doet zich als de beste raadgever voor, de tussenpersoon
die het voor u allemaal eens haarfijn zal uitzoeken. Dat is niet
verwonderlijk: de EBA is voor de Belgische banken een buitenkans! De EBA zal
hen de mogelijkheid geven om veel betere resultaten te halen. Sommige banken
hebben de commerciële doelstellingen die hun agentschappen in 2004 moeten
halen, zelfs al fors opgetrokken. Die hele regularisatie is nochtans niet per
se zo interessant als men zich plaatst op het niveau van de algemene directie
of de aandeelhouders van de bank: aangezien de meeste Belgische banken een
dochtermaatschappij hebben in het Groothertogdom Luxemburg, maakt het voor de
totale activiteit van de bank niets uit wanneer geld van een Luxemburgse
dochter naar een Belgisch agentschap wordt overgebracht. En toch draait de
marketingmachine van de banken op volle toeren: ze willen er natuurlijk alles
aan doen om te verhinderen dat een goede cliënt zijn centen bij een concurrent
onderbrengt.
- Fraudeurs fiscale amnestie verlenen: is dat billijk tegenover al die
belastingplichtigen die nooit hebben willen of kunnen frauderen? En is de
bijdrage die de fiscale pentiti moeten betalen, hoog genoeg of is het
werkelijk een cadeau? Wij spreken ons daar niet over uit. Dat is een politieke
discussie, waarin ethische overwegingen zijn vermengd met collectieve belangen
(geld uit het buitenland terugsluizen naar België, met positieve gevolgen voor
de begroting), belangen van de financiële sector (een grote werkgever in ons
land) en particuliere belangen van al wie ooit wat is "vergeten" aan te geven
voor de personenbelasting of de successierechten. En vergeten we niet dat
sommige belastingplichtigen met een vermogen in het buitenland die toestand
hebben geërfd, zonder hem zelf te hebben georganiseerd.
- Men heeft van de wet op de EBA geen eenvoudig te begrijpen tekst gemaakt,
of een tekst die gemakkelijk op elk individueel geval kan worden toegepast.
Als we het in een notendop willen samenvatten, kunnen we de EBA omschrijven
als de procedure die u de mogelijkheid biedt om naar buiten te komen met
kapitalen die nu min of meer in het buitenland geblokkeerd zitten. En zelfs al
beschikt u niet meer over de oorspronkelijke kapitalen die het voorwerp waren
van fiscale fraude, u kunt u toch tegen de fiscus indekken door "witte"
kapitalen voor de regularisatie aan te wenden. Wij leggen eerst de
belangrijkste aspecten van de regularisatie uit. Daarna volgen nog een aantal
vragen en antwoorden, waarvoor u, alle abonnees van Test-Aankoop, onze
belangrijkste inspiratiebron bent. Het is onze bedoeling om, binnen onze
onafhankelijkheid, u alle elementen in handen te geven waarmee u voor uzelf
kunt uitmaken of het voor u al dan niet interessant kan zijn om van de EBA
gebruik te maken.
- Dankzij een EBA riskeert u niet langer de belastingen
te moeten betalen die u in het verleden hebt ontdoken. Maar uiteraard heeft
een EBA geen zin als er niets te regulariseren valt. En doorgaans moet u ook
niet alles wat u nu in handen hebt, regulariseren: zie "Regulariseer niet te
veel".
-
- Inkomstenbelasting
U bent
"vergeten" om de coupons en intresten aan te geven die u in het buitenland hebt
opgestreken, of u hebt beroepsinkomsten niet aangegeven: door de inkomsten die u
aldus verborgen hebt gehouden voor de fiscus, te regulariseren, zorgt u er in de
plaats voor dat de fiscus niet langer de ontdoken belasting van u zal kunnen
opeisen, en dat hij bovendien evenmin nog een sanctie zal kunnen opleggen
(fiscale boete, belastingverhoging of zelfs een strafrechtelijke
vervolging).
-
- Successierechten en
registratierechten Successierechten
en registratierechten zijn sinds een paar jaar gewestelijke materie. De
federale regering had samen met de drie gewestelijke regeringen een akkoord
gesloten over hoe de EBA in gewestelijke regels moest worden gegoten en hoe de
inkomsten ervan moesten worden verdeeld. In het Brussels Hoofdstedelijk en het
Waals Gewest werd daarvoor een ordonnantiedecreet (of resp.
decreetordonnantie) goedgekeurd. In het Vlaams Gewest daarentegen werd geen
politieke meerderheid gevonden om de EBA goed te keuren, niet vóór en evenmin
na de regionale verkiezingen van juni 2004. Maar er werd een compromis "à la
belge" gevonden om zelfs zonder decreet toch een EBA te laten plaatsvinden
inzake successie- en registratierechten. Dat compromis berust enerzijds op een
interpretatie van de wet als zou een gewestelijk decreet geen absolute
vereiste zijn en anderzijds op een verklaring van de minister-president van de
Vlaamse regering, de CD&V'er Yves Leterme, dat al wie gebruik heeft
gemaakt van de EBA, achteraf niet zal worden lastiggevallen. Het resultaat is
in de praktijk dus hetzelfde, maar die oplossing biedt uiteraard niet dezelfde
juridische zekerheid als een volwaardig decreet.
- Sociale bijdragen en btw
Als zelfstandige kunt u zelfs de
sociale bijdragen en de btw worden kwijtgescholden die u normaliter
verschuldigd was op de niet-aangegeven bedragen.
- Strafrechtelijke vervolging
- Daarnaast kunt u niet meer strafrechtelijk worden vervolgd voor uw fiscale
en sociale misstappen. Dat strafrechtelijke risico is doorgaans evenwel heel
klein, behalve in geval van zware fraude. Het gebeurt maar zelden dat
erfgenamen of zelfstandigen voor de correctionele rechtbank worden gedaagd
omdat ze hebben nagelaten enkele tienduizenden euro's aan te geven. Het risico
neemt evenwel toe naarmate het gefraudeerde bedrag groter is en de
fraudetechniek vernuftiger (met vennootschappen in fiscale paradijzen) en
wanneer er ook nog andere misdrijven werden gepleegd (bv. valsheid in
geschrifte). Een EBA is hoe dan ook uitgesloten voor erg zware fraude want dat
zou in strijd zijn met de witwaswetgeving. Anders gezegd, wanneer het gevaar
op een strafrechtelijke vervolging het grootst is, mag u de regularisatie
sowieso vergeten.
Het is niet omdat u over sommen in het buitenland
beschikt of over effecten aan toonder die u thuis of in een banksafe bewaart,
dat een regularisatie per se voor al die beleggingen nuttig is. U moet alleen
het regularisatietarief betalen op een bedrag dat neerkomt op wat u voor de
fiscus verborgen hebt gehouden maar in feite had moeten aangeven. U moet dus
geen sommen aangeven waarop de normale fiscale regels werden toegepast en
evenmin winsten waar sowieso geen belasting op verschuldigd is. Waarom 6% of
9% te betalen als u fiscaal in orde bent? Of waarom zou u 6% of 9% betalen op
het volledige kapitaal als meer dan de helft ervan in feite fiscaal in orde
is?
Enkele
voorbeelden
- Volledig wit. Het
kapitaal is niet afkomstig van fraude (bv. uw spaargeld, kapitaal van een
groepsverzekering), en u hebt gekozen voor beleggingen waarvan de
opbrengsten sowieso niet moeten worden aangegeven: er valt niets te
regulariseren.
- Wit kapitaal maar zwarte
inkomsten. Het kapitaal is niet afkomstig van fraude, maar u hebt het in
het buitenland belegd of u hebt er buitenlandse effecten of euro-obligaties
mee gekocht waarvan u de inkomsten in het buitenland hebt geïnd (zonder
inhouding van Belgische voorheffing). In dat geval spreekt men vaak van grijs
geld en moet regularisatie alleen worden overwogen voor de inkomsten –
dividenden en intresten – die hadden moeten worden aangegeven maar dat niet
werden (met beleggingen waarvan de opbrengsten sowieso niet
moeten worden aangegeven, is regularisatie zinloos).
- Zwart kapitaal maar witte
inkomsten. Het kapitaal is afkomstig van fraude maar u hebt gekozen voor
beleggingen waarvan de opbrengsten sowieso niet
moeten worden aangegeven: regularisatie moet alleen worden overwogen voor
het kapitaal, niet voor de opbrengsten.
- In bepaalde gevallen heeft regularisatie per definitie geen zin omdat het
gaat om opbrengsten of inkomsten die u sowieso niet aan de fiscus moet
aangeven: ofwel omdat ze per definitie niet belastbaar zijn, ofwel omdat ze
aan de Belgische roerende voorheffing werden onderworpen (die is "bevrijdend",
zoals men zegt). Het betreft deze opbrengsten en inkomsten:
- de dividenden van Belgische aandelen of de intresten
van obligaties van een Belgische uitgever, Belgische staatsbons en andere
Belgische effecten: er werd Belgische voorheffing ingehouden;
- de meerwaarde die werd gerealiseerd op een belegging
of in het kader van het normale beheer van het privé-vermogen: dergelijke
meerwaarden zijn niet belastbaar;
- bankfondsen met kapitalisatiedeelbewijzen;
verzekeringsfondsen ("tak 23"); levensverzekeringen met een gegarandeerd
minimumrendement en de mogelijkheid op een winstdeelneming, en een looptijd
van meer dan 8 jaar of met een bijkomende overlijdensdekking ten belope van
130% van de premie: dat zijn drie beleggingen die geen dividenden of
intresten opbrengen die in België belastbaar zijn;
- de opbrengst gerealiseerd in het kader van een
reclamewedstrijd, een radio- of tv-spelletje, de Lotto, de Tiercé…,
- de opbrengst gerealiseerd in het kader van het
normale beheer van uw onroerend en roerend vermogen.
- De basisidee van de EBA was niet het regulariseren van
alle belastingen die werden ontdoken, maar het terugsluizen naar België van
kapitalen uit het buitenland. De regeling werd uiteindelijk uitgebreid tot
effecten aan toonder die men thuis of in een banksafe bezit. Anders gezegd,
niet alles kan worden geregulariseerd. De basisvoorwaarde is dat u in het
verleden sommen of kapitalen of effecten bent "vergeten" aan te geven die u
normaliter had moeten opnemen in een aangifte voor een nalatenschap of in uw
aangifte voor de personenbelasting. De EBA geldt dus per definitie niet voor
wat u via een nalatenschap hebt geërfd aan onroerende goederen gelegen in het
buitenland, goud of juwelen, zelfs al hebt u die goederen daarna verkocht en
de opbrengst op een buitenlandse rekening belegd. Wat u nu regulariseert, moet
bestaan in de vorm van sommen, kapitalen of effecten. De kapitalen die worden
geregulariseerd, zijn veelal rechtstreeks afkomstig van sommen die in het
verleden werden gefraudeerd, maar dat hoeft niet per se. Als u een onvolledige
fiscale aangifte wilt regulariseren maar de sommen, kapitalen of effecten in
kwestie niet meer in een regulariseerbare vorm in uw bezit hebt, belet niets u
om daarvoor "witte" sommen, kapitalen of effecten kapitaal aan te wenden
Anders gezegd, stel dat u zwart geld had maar dat inmiddels hebt uitgegeven:
als u over wit kapitaal beschikt in het buitenland en een fiscale controle
vreest, dan kunt u een EBA doen met het witte kapitaal om de belasting te
regulariseren mits dat kapitaal zich op een buitenlandse rekening bevindt of
bestaat uit effecten aan toonder die u in papiervorm bezit.
-
- Er zijn twee categoriën van
geld of effecten die in aanmerking komen voor de EBA :
-
Sommen, kapitalen of roerende waarden op een
buitenlandse rekening
- Alle sommen, kapitalen of roerende waarden die u vóór
1/6/2003 al op een buitenlandse rekening had staan. Het betreft niet alleen
zicht-, spaar- en termijnrekeningen in het buitenland, maar ook buitenlandse
effectenrekeningen met aandelen, obligaties en deelbewijzen van fondsen.
-
Effecten aan toonder die niet op een buitenlandse
rekening staan
- Alle aandelen, obligaties, deelbewijzen van fondsen,
kasbons… die u in papiervorm bezit en waarvan u vóór 1/6/2003. Het betreft
effecten die u thuis of in een banksafe – in België of in het buitenland –
bewaart. Wat de effecten aan toonder betreft die op een Belgische
effectenrekening ingeschreven staan, die kunt u zonder probleem in het kader
van een regularisatie gebruiken als u ze eerst in papiervorm laat omzetten.
Terloops: effecten aan toonder op een Belgische effectenrekening zijn
doorgaans "wit", anders gezegd ze zijn niet afkomstig van fiscale fraude en er
werd roerende voorheffing ingehouden op de inkomsten die eruit zijn
voortgesprongen. Het kan interessant zijn om dergelijke effecten voor een EBA
aan te wenden als u de hete adem van de fiscus in de nek voelt en u zich met
een EBA-attest dus op safe zou voelen.
-
- Voor effecten aan toonder werden speciale regels uitgewerkt in de wet op
de EBA, die strenger zijn dan voor andere effecten of voor geld op een
rekening. Wellicht bedoelde men in de wet met "effecten aan toonder" alleen de
effecten aan toonder die de belastingplichtigen thuis of in een banksafe in
papiervorm bewaren, maar in de wettekst wordt geen onderscheid gemaakt tussen
de effecten die op een effectenrekening ingeschreven staan en de effecten die
in papiervorm worden bewaard. Sommigen gaan ervan uit dat effecten aan toonder
die op een buitenlandse effectenrekening staan, niet onder de categorie
"effecten aan toonder" vallen, waardoor het laagste regularisatietarief
mogelijk is. Maar in de praktijk zal het wellicht niet meevallen om een bank
te vinden die zich achter dat standpunt schaart! Het is van groot belang dat u
goed begrijpt wat "effecten aan toonder" precies zijn. Volgens de Belgische
wetgeving zijn effecten aan toonder alle effecten die niet op naam werden
uitgegeven of die niet gedematerialiseerd zijn. Wanneer een aandeel op naam
wordt uitgegeven, schrijft de uitgevende vennootschap de gegevens van de
aandeelhouders alsook alle verkopen in een register in. In ons land is dat
niet gebruikelijk. En met gedematerialiseerde effecten bedoelt men effecten
die sowieso niet in papiervorm te verkrijgen zijn. Dat is momenteel nog niet
het geval in ons land, maar in sommige andere landen zoals Frankrijk is dat de
regel. Wanneer u bepaalde effecten thuis of in een banksafe in papiervorm
bezit, gaat het dus zonder enige twijfel om effecten aan toonder. Doorgaans
gaat die regel ook op als u effecten van Belgische oorsprong op een
effectenrekening hebt staan.Maar de zaak ligt moeilijker met buitenlandse
effecten op een effectenrekening: als u met die effecten aanspraak wilt maken
op het laagste regularisatietarief, vraagt u voor alle zekerheid beter eerst
aan uw financieel tussenpersoon naar hun statuut.
- In de eerste plaats betreft de EBA alleen de
regularisatie van kapitalen en is het geen echte algemene fiscale amnestie. En
daarnaast zijn er natuurlijk ook zaken die om ethische redenen niet met een
EBA kunnen worden kwijtgescholden.
Een EBA is niet mogelijk voor:
-
geld dat u cash aanhoudt;
-
geld dat u in België op een zicht-, spaar- of
termijnrekening hebt belegd; geld dat u niet had aangegeven maar dat u
inmiddels hebt uitgegeven, bv. om er vastgoed of kunstwerken, goud, juwelen
e.d. mee te kopen, om er verbouwingen mee te betalen of om het aan de kinderen
te geven (uw kinderen kunnen dan zelfs een EBA doen);
-
onroerende goederen, meubels, kunstvoorwerpen, goud,
juwelen e.d.;
-
effecten die op
een Belgische effectenrekening ingeschreven staan. Als men de wet naar de
letter interpreteert, zou men die effecten nochtans kunnen regulariseren, maar
dat strookt niet met de oorspronkelijke bedoeling van de wetgever, die alleen
de regularisatie voor ogen had van effecten aan toonder die men in papiervorm
bezit. En naar verluidt wordt de wet meer naar de geest dan naar de letter
geïnterpreteerd… Toch is dat geen onoverkomelijk probleem: bijna alle
Belgische effecten bestaan in papiervorm, het volstaat dus de Belgische
effecten die u op een effectenrekening hebt staan, in papiervorm op te vragen
en daarna staat niets nog een EBA in de weg;
-
geld dat u
in een levensverzekering hebt belegd. Een EBA is evenwel niet als men
voldoende ver in de tijd kan teruggaan, naar een ogenblik waarop het geld
belegd in de levensverzekering zich nog op een buitenlandse rekening bevond:
zie vraag 2.
Een EBA is niet mogelijk voor
bepaalde recente fraude:
- Wat de personenbelasting betreft, kan een EBA voor
beroepsinkomsten alleen betrekking hebben op inkomsten opgestreken vóór
1/1/2002. Voor roerende en onroerende inkomsten daarentegen is de EBA nog
mogelijk voor inkomsten ontvangen in 2002. En als de aangiftetermijn voor de
inkomsten van 2003 eenmaal verstreken is (normaliter eind juni 2004), kan een
EBA zelfs nog voor de niet-aangegeven roerende en onroerende inkomsten van vóór
1/6/2003.
- Voor de successierechten werden de regels waarover de
federale regering een akkoord had gesloten met de drie gewestelijke regeringen,
in het Brussels Hoofdstedelijk en het Waals Gewest in een ordonnantie resp.
decreet vastgelegd. In het Vlaams Gewest daarentegen is er geen dergelijk
decreet, maar hoogstwaarschijnlijk zullen in de praktijk dezelfde regels worden
toegepast. Dat betekent concreet dat er geen amnestie mogelijk is wanneer het
een overlijden betreft in 2003 of nog later. Een EBA kan evenmin voor de
nalatenschap van een persoon die vóór 2003 is overleden maar voor wie de
aangifte van de nalatenschap niet vóór 1/6/2003 werd ingediend, tenzij de
uiterste datum van indiening in feite het resultaat is van een verlenging
toegekend door de belastingadministratie en de nieuwe datum werd nageleefd.
- Voor de registratierechten, bv. vooral met betrekking
tot de aktes van aan/verkoop van vastgoed, is amnestie alleen mogelijk voor
akten die vóór 1/6/2003 werden geregistreerd
Een EBA is niet mogelijk wanneer de fiscus in het kader
van een controle (lees goed: niet gewoon een vraag om inlichtingen) al op het
spoor is gekomen van niet-aangegeven kapitalen of inkomsten. Als u een aantal
jaren uw aangifte niet hebt ingediend en de fiscus u heeft laten weten dat hij u
van ambtswege zal belasten, is het kalf uiteraard al verdronken.
Een EBA is niet mogelijk voor geld dat afkomstig is van
misdrijven of criminele daden die onder de iwitwaswetgeving vallen. Het gaat
daarbij o.m. om het geld afkomstig van georganiseerde misdaad, mensenhandel,
drugshandel, of ernstige en georganiseerde fiscale fraude waarbij bijzonder
ingewikkelde mechanismen of procédés van internationale omvang worden aangewend.
Wat die fiscale fraude betreft, kunnen we ter illustratie het voorbeeld aanhalen
van (btw-carrousels), waarbij zogezegd naar het buitenland wordt uitgevoerd en
waar verschillende bedrijven bij betrokken zijn. Het gaat dus verder dan
"gewoon" geld in het zwart opstrijken en dat op een buitenlandse rekening
zetten, of dan "gewoon" een som geld niet in een aangifte van nalatenschap
opnemen die men in feite had moeten aangeven. In dat opzicht beklemtonen we dat
de witwaswetgeving sinds kort werd uitgebreid tot misbruik van
vennootschapsgoederen, iets waar bepaalde zelfstandigen die hun activiteit in
een vennootschap hebben ondergebracht, zich eventueel aan hebben bezondigd toen
ze zich het zwarte geld toe-eigenden dat hun vennootschap had binnengerijfd.
Personen die in dat geval zijn, hebben er belang bij te rade te gaan bij een
advocaat gespecialiseerd in strafrecht.
- U kunt maar fiscale amnestie krijgen als u nog vóór het
einde van 2004 een EBA doet en bij die gelegenheid een bijdrage van 6% of 9%
betaalt, met soms een bijkomende bijdrage van 6% als waarborg.
Voor sommen of kapitalen die op een buitenlandse rekening
stonden en voor effecten – met uitzondering van effecten aan toonder – die inhet
buitenland op een effectenrekening waren ingeschreven, kunt u zelf kiezen
tussen een bijdrage van 6% of een van 9%. Maar 6% is alleen mogelijk als u zich
ertoe verbindt om de tegoeden die u regulariseert, nog gedurende ten minste 3
jaar in een van de volgende vormen aan te houden of te beleggen:
- een gelddeposito (termijnrekening, spaarrekening),
zolang het geen spaarrekening is die vrijgesteld is van roerende voorheffing.
Het tegoed mag niet langer dan 3 maanden op een zichtrekening staan;
- aandelen, obligaties of deelbewijzen van een fonds, op
voorwaarde dat die effecten worden ingeschreven op een effectenrekening op uw
naam of dat het om effecten op naam gaat;
- een levensverzekering;
- de aankoop, het bouwen of renoveren van een gebouw
(geen bouwgrond) gelegen in een EU-lidstaat;
- bepaalde investeringen in een zelfstandige
beroepswerkzaamheid;
- de inschrijving op aandelen uitgegeven bij de
oprichting of kapitaalverhoging van een vennootschap.
Gedurende de bewuste periode van 3 jaar mag u wel vrij van
de ene toegestane belegging op de andere springen. Mocht na 3 jaar blijken dat u
zich niet aan de voorwaarde van behouden/beleggen hebt gehouden, dan zult u een
bijkomende bijdrage van 6% verschuldigd zijn. Om daar vooraf al zeker van te
zijn wil men dat u ze meteen bij wijze van waarborg bezorgt, dus samen met de
eigenlijke bijdrage van 6%. Goed om te weten: u mag die bijdrage desgewenst
vormen met een deel van wat u regulariseert. Op het einde van de termijn van 3
jaar kan die 6% vrijkomen mits u de instelling waar de waarborg is gevormd, het
bewijs levert dat u zolang aan de voorwaarde van behouden/beleggen hebt voldaan.
Na uw overlijden is het aan uw erfgenamen om de belegging aan te houden tot die
3 jaar verstreken zijn. Ze zullen er dus successierechten op moeten betalen,
zonder dat ze daarvoor een deel van de belegging kunnen gebruiken, want anders
zullen ze 6% extra moeten afstaan op het deel dat ze hebben gebruikt om de
rechten te betalen.
In deze gevallen moet u een bijdrage van 9% betalen:
-
als u kapitalen of effecten die niet aan toonder zijn,
naar België terugbrengt en in se zou kunnen kiezen tussen 6% of 9% maar u
niets wilt weten van de voorwaarde van behouden/beleggen die geldt voor 6% en
liever meteen over uw geld wilt beschikken, bv. omdat u uw nalatenschap nu al
wilt voorbereiden;
-
als u beschikt over effecten aan toonder op
een
effectenrekening in het
buitenland
Voor effecten die niet op een buitenlandse rekening
stonden maar die u thuis of ergens in een banksafe bewaarde, geldt ook het
tarief van 9%. Maar in dat geval is er een bijkomende voorwaarde: u moet de
effecten gedurende ten minste 3 jaar op een effectenrekening laten staan, anders
zult u 6% extra verschuldigd zijn. U moet die waarborg van 6% meteen bij uw EBA
vormen en ze kan pas na verloop van 3 jaar vrijkomen als u bewijst dat u zich
aan de voorwaarde hebt gehouden. U mag uw beleggingsportefeuille wel beheren
gedurende die 3 jaar: u mag dus effecten verkopen, maar u moet het geld binnen
30 dagen opnieuw in effecten beleggen. Mocht u kasbons of obligaties hebben die
op vervaldag komen vóór de 3 jaar om zijn en die u dus terugbetaald krijgt, dan
moet u het geld eveneens opnieuw in effecten beleggen. Na uw overlijden zijn uw
erfgenamen meteen vrijgesteld van de verplichting om de belegging 3 jaar op een
effectenrekening aan te houden: zij kunnen dus onmiddellijk vrij over de
effecten beschikken en ook de waarborg zal worden vrijgemaakt..
Het tarief van 6% of 9% wordt berekend op het bedrag dat u
regulariseert. Maar hoe legt u dat laatste vast?
- Wanneer u een som geld regulariseert, wordt de 6/9%
gewoon toegepast op het bedrag dat u voor regularisatie aangeeft, en dat kan
in geen geval méér zijn dan het bedrag vermeld op het bewijsstuk dat u aan de
financiële instelling voorlegt.
- Wanneer u effecten regulariseert, liggen de zaken iets
ingewikkelder. Dan wordt de 6/9% toegepast op hun beurskoers of
inventariswaarde op 30/5/2003, zelfs wanneer het bewijsstuk waaruit uw bezit
van die effecten moet blijken, van veel vroeger dateert. U bent evenwel niet
verplicht om alle effecten te regulariseren die vermeld staan op het
bewijsstuk dat u aan de financiële instelling voorlegt. Stel dat het
aanvangskapitaal wit was en er dus geen reden is om al die effecten te
regulariseren: bepaal dan eerst de som die u wilt regulariseren, en bereken
daarna hoeveel effecten u moet aangeven om, uitgaande van hun koers of
inventariswaarde op 30/5/2003, aan een bedrag te komen dat neerkomt op de som
die u wilt regulariseren. Het vormt totaal geen probleem als de samenstelling
van uw tegoeden nu er totaal anders uitziet dan wat vermeld staat op het
bewijsstuk dat u aan de financiële instelling voorlegt. Dat kan bv. het gevolg
zijn van verrichtingen die u nog vóór 30/5/2003 hebt gedaan, of van
verrichtingen tussen die datum en het ogenblik van de regularisatie.
- Ofwel kunt of wilt u niet de precieze lijst bewijzen
van de opeenvolgende herbeleggingen die aantonen dat de huidige stand van
zaken van uw portefeuille wel degelijk het gevolg is van opeenvolgende
verkopen van wat u bezat en nieuwe aankopen. In dat geval kunt u slechts een
bedrag regulariseren dat neerkomt op het kleinste van deze twee: de waarde
van de tegoeden vermeld op het bewijsstuk (voor geld: het bedrag vermeld op
het bewijsstuk; voor de effecten: hun waarde op 30/5/2003), of de waarde van
de tegoeden die u regulariseert (voor geld: het gerepatrieerde bedrag; voor
de effecten: hun waarde op 30/5/2003).
- Ofwel bewijst u de precieze lijst van de
opeenvolgende herbeleggingen (verkopen en nieuwe aankopen) sinds de datum
vermeld op het bewijsstuk. In dat geval kunt u een bedrag regulariseren dat
maximaal neerkomt op de waarde van de tegoeden vermeld op het bewijsstuk
(voor geld: het bedrag vermeld op het bewijsstuk; voor de effecten: hun
waarde op 30/5/2003). U mag dat maximumbedrag regulariseren, zelfs als de
waarde van uw tegoeden op het ogenblik van de regularisatie lager ligt.

- U aarzelt: zult u eerder niet-aangegeven sommen
regulariseren of niet; zult u alles regulariseren of slechts een deel ervan;
hoe ver moet u teruggaan in de tijd; welke zijn de risico's als u niet
regulariseert? De beslissing om al dan niet een EBA te doen is strikt
persoonlijk. Wij willen u alleen alle factoren in handen geven om met kennis
van zaken te beslissen. Diverse factoren kunnen een rol spelen: de wil om
fiscaal in orde te zijn, het risico om de aandacht van de fiscus te trekken,
de vrees voor een fiscale en/of strafrechtelijke vervolging, de nood om het
geld in kwestie te gebruiken, het vooruitzicht van de Europese spaarregeling,
de striktere witwaswetgeving, de hoge successierechten…
- De vraag is of u er nog belang bij hebt om inkomsten of
een nalatenschap te regulariseren waar de fiscus toch niet meer op kan
terugkomen omdat de feiten fiscaal verjaard zijn. Daarom lichten we toe hoe
lang de fiscus de mogelijkheid heeft om belasting die werd ontdoken en
waarvoor regularisatie mogelijk is, nog op te eisen.
De
inkomstenbelasting
- Voor inkomsten uit een beroepsactiviteit en uit
beleggingen mag de fiscus in geval van fraude 5 jaar teruggaan in de tijd: hij
heeft tot het einde van het vijfde jaar ná dat waarin de inkomsten werden
verkregen de mogelijkheid om controle uit te voeren en een eerder gevestigde
aanslag te wijzigen. Stel dat X obligatiecoupons heeft geïnd in februari 2000.
Hij had die in zijn aangifte van juni 2001 moeten opnemen, maar heeft dat niet
gedaan. Als de fiscus via een controle erachter komt dat X heeft gefraudeerd,
heeft hij nog tot eind december 2005 de mogelijkheid om de belasting te
wijzigen. Zodra een belastingplichtige echter kan bewijzen dat hij de
kapitalen reeds bezat vóór de periode waarvoor nog een fiscale controle
mogelijk is, moet de controleur alle onderzoek staken. In uitzonderlijke
gevallen is de risicoperiode langer. Onder meer als de fiscus inlichtingen
krijgt van een buitenlandse fiscale overheid, en als tijdens een
rechtsprocedure is gebleken dat iemand in de loop van de zes jaar vóór het
begin van de procedure bepaalde inkomsten heeft gehad die niet eerder bekend
waren. In een echtscheidingsprocedure vormt zwart geld dikwijls een belangrijk
drukmiddel voor de niet-frauderende partner. Daarom heeft de frauderende
partner er alle belang bij om de inkomsten te regulariseren die tot 6 jaar
vóór het begin van de procedure zijn ontvangen.
De
successierechten
- In dat geval beschikt de fiscus over méér
manoeuvreerruimte dan voor de inkomstenbelasting: na het overlijden heeft hij
nog 10 jaar en 5 maanden om een bijkomende rekening te presenteren.
De registratierechten
- In dat geval kan
de fiscus tot 2 jaar na de registratie van de akte de prijs betwisten
waartegen het goed werd gekocht/verkocht als hij van oordeel is dat die prijs
lager ligt dan de normale waarde van het goed. Maar als hij fraude vaststelt,
mag hij tot 15 jaar teruggaan in de tijd.
Het risico om
de aandacht van de fiscus te trekken
- Het gevaar om door de fiscus te worden "gepakt" kan van
twee kanten komen, met verschillende gevolgen: ofwel komt de fiscus de fiscale
fraude zelf op het spoor of wordt hij ervan op de hoogte gebracht, ofwel stelt
hij vast dat er een uitgave werd gedaan met geld waarvan de belastingplichtige
de oorsprong niet kan verklaren.
- Eerste geval: de fiscus komt op het spoor van inkomsten
of een nalatenschap die niet werden aangegeven. Als de fiscus nog de
mogelijkheid heeft om daartegen te reageren en belasting te heffen, kunt u
zich beschermen door een bedrag te regulariseren ten belope van het bedrag dat
niet werd aangegeven. Wellicht zal de fiscus zich hard opstellen als hij op
fraude botst die u in feite had kunnen regulariseren, maar… uit niets blijkt
dat de fiscus dankzij de EBA over méér middelen zal beschikken om fraude op
het spoor te komen.
- Tweede geval: de fiscus komt niet op het spoor van het
bedrag van de fraude, maar hij is geïntrigeerd door een bepaalde uitgave die u
hebt gedaan en vraagt vanwaar het geld komt dat u daarvoor hebt gebruikt. Dat
risico is reëel als u van plan bent om het geregulariseerde geld aan te wenden
voor iets waarvan de fiscus op de hoogte zal zijn, bv. om een huis te kopen in
België of om het in uw bedrijf te investeren. Ook wanneer u een krediet voor
een belangrijk bedrag waarvan de fiscus weet heeft, vervroegd terugbetaalt
(hypotheeklening, schuld tegenover uw vennootschap, belastingschuld,...). Of
stel dat u het vrijgekomen kapitaal aan uw kinderen geeft en zij het gebruiken
om een eigen huis te kopen of er een te laten te bouwen: dan is het niet
denkbeeldig dat de fiscus hen zal vragen waar ze het geld vandaan halen en dat
hij u daarna dezelfde vraag zal stellen als hij eenmaal weet dat u de
geldschieter bent. Het risico is daarentegen heel wat kleiner wanneer u het
vrijgekomen kapitaal in het dagelijks leven gebruikt, om uw levensstandaard
wat op te krikken, uzelf wat luxe en comfort te gunnen, de bloempjes buiten te
zetten… In heel wat gevallen zult u de uitgave in kwestie volledig kunnen
verantwoorden met het spaargeld dat u hebt opgebouwd met aangegeven inkomsten,
met wat u hebt geërfd via een aangegeven nalatenschap, met beleggingen waarvan de opbrengsten sowieso niet
moeten worden aangegeven, en met het kapitaal waarover u meer dan 5 jaar
geleden al beschikte. Als u denkt dat niet te kunnen, mag de fiscus ervan
uitgaan dat al wat u niet kunt verantwoorden, een niet-aangegeven belastbaar
inkomen is. Om u daartegen te beschermen en uw geld vrij te kunnen gebruiken,
kan het de moeite lonen om een bedrag te regulariseren dat neerkomt op het
verschil tussen het totaal van uw tegoeden en het deel waarmee u fiscaal in
orde bent.
- De fiscale sanctie voor fraude is momenteel een
belastingverhoging van 50%. Die zal vanaf 2005 worden verdubbeld. Maar de
fiscus krijgt met de EBA niet méér middelen om fiscale fraude op te sporen...
In die omstandigheden verandert er in de praktijk dus niets aan de pakkans.
Anderzijds kan de fiscus maar een sanctie opleggen zolang het mogelijk is om
belasting te laten betalen. Als de aanslagperiode eenmaal voorbij is
(doorgaans 5 jaar voor de inkomstenbelasting), kan er dan ook geen sprake meer
zijn van fiscale sancties.
- Ook het risico op een strafrechtelijke sanctie is niet
erg groot. Aangezien de fiscus geen onderzoek meer kan instellen als de
aanslagperiode eenmaal voorbij is, zal hij het parket dan ook niet kunnen
vragen om een gerechtelijke vervolging in te stellen. Bovendien is het een
feit dat de fiscus veelal slechts een klacht indient voor dossiers waar er
sprake is van zware fiscale en georganiseerde fraude, waarvoor hoe dan ook
geen EBA mogelijk is. Wel niet te verwaarlozen is het feit dat de
antiwitwaswetgeving sinds kort werd verstrengd: zie "De strengere witwaswetgeving".
- De regering rekent heel erg op de Europese
spaarrichtlijn om de belastingplichtigen ertoe aan te zetten hun geld uit het
buitenland naar ons land terug te sluizen en om deel te nemen aan de EBA.
Wat omhelst
de Europese spaarregeling?
- Dat wie in België woont en in het buitenland intresten
van spaargeld gaat innen, niet zal ontsnappen aan de automatische
informatie-uitwisseling met de Belgische fiscus. Het Groothertogdom Luxemburg
en Oostenrijk vormen echter een uitzondering op die regel: de
informatie-uitwisseling wordt in die landen vervangen door een bronheffing,
die eerst 15% zal bedragen, daarna 20% en tot slot 35%. De richtlijn is alleen
van toepassing op intresten, en niet op dividenden of op meerwaarden. Voor
bankfondsen is het belangrijk te onderstrepen dat in het geval van
kapitalisatiedeelbewijzen de richtlijn alleen van toepassing is wanneer het
fonds méér dan 40% van zijn vermogen (later: 25%) heeft belegd in
rentedragende beleggingen, en het fonds in dat geval dus voor de
informatie-uitwisseling zal moeten zorgen of voor een bronheffing op het deel
van de opbrengst dat voortkomt uit intresten. Voor oude obligaties (grosso
modo die welke werden uitgegeven vóór 1/3/2001 geldt de zogenoemde
grootvaderclausule: de informatie-uitwisseling of de bronheffing gaat pas in
vanaf 2011. Levensverzekeringen vallen niet onder de richtlijn: waar het de
winsten betreft van levensverzekeringen van "tak 21" (waarbij een minimaal
rendement wordt gegarandeerd) of van levensverzekeringen van "tak 23" (waarbij
het rendement afhangt van de evolutie van een beleggingsfonds dat binnen de
maatschappij werd opgericht), is er op Europees vlak geen verplichting tot
informatie-uitwisseling of bronheffing. De richtlijn zou oorspronkelijk op
1/1/2005 van toepassing worden, maar de ingangsdatum werd uitgesteld tot
1/7/2005.. Meer details over de richtlijn kunt u lezen in het artikel dat wij
publiceerden in Budget & Recht nr. 172. Als abonnee kunt u het hier
raadplegen.
- De regels voor het wiswassen van geld, bedoeld om te
voorkomen dat geld afkomstig van zware misdrijven of criminele daden de
economie worden binnengesluisd, worden alsmaar strenger. Enerzijds zijn er
regels om het witwassen te voorkomen, anderzijds zijn er regels om het
witwassen te bestraffen en het geld in kwestie verbeurd te verklaren. Met de
jongste verstrenging van de regels werden nog méér misdrijven aan de
antiwitwaswetgeving onderworpen (ook minder
zware misdrijven nu) en werd de preventie opgedreven. Zo moeten banken er nu
bijvoorbeeld alsmaar meer aandacht aan besteden vanwaar het geld afkomstig is
dat aan hen wordt vertrouwd. Ook mogen handelaars geen cash betaling meer mag
aanvaarden voor producten die meer dan € 15 000 kosten. Op die manier wordt
het stilaan alsmaar moeilijker om geld van verdachte oorsprong vrij te
gebruiken. Daarnaast zijn financiële instellingen die geld aanvaarden waarvan
ze weten of zouden moeten vermoeden dat het van fiscale fraude afkomstig is,
sinds een recent arrest van het Hof van Cassatie (22/10/2003) strafbaar voor
heling (artikel 505 van het Strafwetboek). Als er dan een veroordeling volgt,
moeten de sommen in kwestie verbeurd worden verklaard. Bij fraude op kleine
schaal mag het risico op een proces dan vrij klein zijn, het is wel te
verwachten dat heel wat Belgische banken zich alsmaar behoedzamer zullen
opstellen en zullen verkiezen dat u eerst de EBA toepast vóór u geld aan hen
toevertrouwt dat misschien van een vroegere fraude afkomstig is. Daarom
stellen ze nu méér vragen dan vroeger alvorens het geld te aanvaarden of ze laten u een verklaring ondertekenen dat
het geld of de effecten die u voorlegt, geen fiscale fraude hebben uitgemaakt.
Maar het zit er dik in dat de bank het kapitaal zal aanvaarden wanneer
de kans op een strafrechtelijke sanctie klein is omdat het geld afkomstig is
van fiscale fraude waartegen de fiscus niets meer beginnen. Stel dat u
verklaart dat u het geld via een schenking van uw ouders hebt gekregen lang
vóór ze zijn overleden (ten minste 3 jaar vóór hun overlijden): dan zal de
bank het geld hoogstwaarschijnlijk zonder problemen aanvaarden. Wie evenwel
een belangrijke som heeft gefraudeerd of een functie uitoefent in een wereld
waar fiscale fraude welig tiert, zelfs van vroeger (magistraat, hoge
functionaris, politiek mandataris, belangrijk zakenman…), kan er toch belang
bij hebben om kapitalen te regulariseren waar de fiscus strikt genomen niet
meer aan kan.
- Een belangrijke rem op de EBA vormen de
successierechten die verschuldigd zullen zijn bij het overlijden van de
persoon die de EBA heeft gedaan. Als de erfgenamen in rechte lijn afstammen
van de overledene (bv. huwelijkspartner, kind), vallen de successierechten nog
mee, maar dat kan niet worden gezegd tussen ooms/tantes en neven/nichten en
tussen personen zonder enige verwantschap: in het Vlaams Gewest kunnen ze dan
oplopen tot 65%, in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tot liefst 80% en in
het Waals Gewest sinds kort zelfs tot 90%. Dat is regelrechte confiscatie!
Vandaar dat het van belang kan zijn dat u aan uw nalatenschap denkt als u de
EBA doet, en eventueel al de nodige maatregelen neemt om uw erfgenamen wat te
ontzien. Er bestaan immers wettelijke mogelijkheden om de belastingrekening te
verzachten: met een schenking (doeltreffend voorzover de schenker na de
schenking nog ten minste drie jaar in leven blijft), en in Vlaanderen sinds
kort met een geregistreerde gift (3% voor naaste familie, en anders 7%). Niet
onbelangrijk in dat opzicht is dat wanneer het gaat om sommen en effecten die
gedurende 3 jaar op een bepaalde manier moeten worden belegd of worden
aangehouden, de gift of de schenking pas kan als die 3 jaar om zijn. Daarom
kan het interessant zijn om tijd te winnen en bij de beslissing voor een EBA
toch maar meteen voor het tarief van 9% te kiezen in plaats van dat van 6%. Zo
beschikt u immers meteen over het geld en kunt u uw nalatenschap voorbereiden.
Als u daarentegen eerst voor 6% opteert maar in de praktijk geen 3 jaar wacht
alvorens het geld op te vragen, zult u de waarborg van 6% moeten laten
schieten. Anders gezegd: het is ofwel meteen 9%, ofwel uiteindelijk 12% (6% nu
en 3 jaar later nog eens 6% wanneer de waarborg niet zal worden vrijgegeven).
- Als u beslist om de tegoeden in kwestie te repatriëren
of om effecten die zich in België bevinden te regulariseren, moet u een bank,
beursvennootschap of verzekeringsmaatschappij kiezen waar u de EBA wilt doen.
Wellicht zult u een aantal keren moeten langsgaan: u moet eerst de procedure
in gang zetten en zult het document voor de EBA pas kunnen invullen als de
kapitalen en effecten bij de financiële instelling in kwestie zijn aangekomen.
Wacht er niet te lang mee: tegen 31/12/2004 moet alles rond zijn. Hou er
rekening mee dat er makkelijk een maand tijd kan over gaan vóór effecten
vanuit het buitenland op een Belgische rekening overgeschreven geraken…
- De 6% of de 9% die u al naargelang het geval als
bijdrage afstaat op het bedrag dat u voor de EBA aangeeft, zal de financiële
instelling aan de fiscus doorspelen, zonder uw naam te vernoemen. De
eventuele waarborg van 6% daarentegen zal ze pas aan de fiscus bezorgen als
u 3 jaar later niet kunt bewijzen dat u zich al die tijd aan de wettelijke
voorwaarde van behouden/beleggen hebt gehouden.
- U hebt na het indienen van de EBA 15 dagen de tijd om
de bijdrage te betalen. En als u kiest voor het tarief van 6%, hebt u 30
dagen om het geregulariseerde geld te beleggen (effecten mag u gewoon
behouden).
- De EBA is in dat geval dus anoniem, maar u zult van
de financiële instelling wel een fiscaal attest op naam krijgen, als
garantie mocht de fiscus achteraf nog vragen stellen. Bewaar dat attest
zorgvuldig: de fiscus is van oordeel dat er geen duplicaat mag worden
opgemaakt.
- De financiële instelling is verplicht om de lijst van
alle attesten die ze heeft uitgereikt, te bezorgen aan de Cel voor Financiële Informatieverstrekking – CFI,
beter gekend onder de naam antiwitwascel –, met de vermelding van de naam
van de betrokkenen plus de geregulariseerde sommen en effecten. Kwestie van
belastingplichtigen die valse attesten zouden overwegen, te slim af te zijn.
- De CFI moet het beroepsgeheim naleven, maar zal wel
nagaan of de EBA niet werd misbruikt om crimineel geld wit te wassen. Het is
niet uitgesloten dat een financiële instelling uw kapitaal aanvaardt voor een
EBA, maar toch aan de CFI meldt dat ze twijfelt aan de oorsprong ervan.
- Als u de tegoeden in kwestie liever in het buitenland
houdt, moet u aangifte doen bij de dienst Thesaurie van de FOD Financiën.
Daardoor kunt u, anders dan in het vorige geval, per definitie niet
anoniem blijven. Is een waarborg van 6% vereist, dan zult u een bankgarantie
aan de fiscus moeten voorleggen.
- Om u te helpen de hele EBA beter te begrijpen en een
beslissing te nemen voor uw persoonlijk geval hebben we een lijst opgemaakt
met een aantal heel concrete vragen. Het is de bedoeling hier verder aan te
breien naarmate we nieuwe vragen binnenkrijgen of naarmate nieuwe elementen
worden gepreciseerd. Let evenwel op! Die vragen op zich behandelen telkens
maar een of ander deelaspect van de hele problematiek, en het is belangrijk om
met werkelijke alle aspecten rekening te houden als u uw specifieke situatie
correct wilt inschatten. De banken hebben zelf ook een aantal vragen
voorgelegd aan de minister van Financiën, en hij heeft daar antwoord op
gegeven (zie de website www.minfin.fgov.be van het ministerie van Financiën).
Een aantal ervan behandelen we ook op onze website: omdat het erg
belangrijke punten zijn, of omdat we het nodig vonden het antwoord
begrijpelijker te formuleren. In geval van twijfel raden wij u aan persoonlijk
advies te vragen aan een onafhankelijk specialist.
- Ik heb drie jaar geleden in het buitenland een
kapitaal geërfd. Kan ik van de EBA gebruik maken voor wat mijn ouders
indertijd zijn "vergeten" aan te geven?
- Twee jaar geleden zette ik, op advies van mij bank in
het Groothertogdom Luxemburg, het merendeel van mijn tegoeden om in
verzekeringsfondsen ("tak 23"-levensverzekeringen). Kan ik die sommen nu
regulariseren?
- Mijn Luxemburgse
bankier spreekt me van een alternatief voor de EBA. Hij stelt voor dat ik mijn
kapitalen beleg in een levensverzekering van
"tak 23" of in een obligatiefonds waarvoor de zogenoemde grootvaderclausule
van toepassing is. Is dat
interessant ?
- Eind 2003 spoorde mijn Belgische bank me ertoe aan om
mijn buitenlandse tegoeden vóór 31/12 naar België over te brengen. Maar nu
blijkt dat ik die tegoeden toch niet kan regulariseren. Werd ik dan slecht
geadviseerd door mijn bank?
Ik heb kasbons in mijn banksafe zitten. Moet ik die
regulariseren?
- Ik heb euro-obligaties in mijn banksafe zitten. Moet
ik die regulariseren?
- Ik heb een deel van mijn spaargeld jaren geleden naar
het buitenland overgebracht. Moet ik zowel het kapitaal als de intresten die
het mij ondertussen heeft opgebracht, regulariseren, of alleen de
inkomsten?
- Ik heb al jaren tegoeden in het buitenland, waarvan ik
de intresten wil regulariseren. Ik ben van plan om me te beperken tot de
intresten waarvoor er nog geen sprake is van fiscale verjaring en waarop de
fiscus dus nog belasting kan heffen. Of zou ik er beter méér aangeven?
- Ik heb geen zin in de EBA. Ik wacht liever stilletjes
af tot de fiscus sowieso geen belasting meer kan heffen en vanaf dat ogenblik
kan ik doen wat ik wil met dat geld. Juist, of vergis ik me?
- Ik heb meer dan 11 jaar geleden in het buitenland een
kapitaal geërfd, en de afgelopen 5 jaar heb ik mijn tegoeden belegd in
bankfondsen met kapitaliserende deelbewijzen. Ik zit dus op safe tegenover de
fiscus, waardoor het voor mij geen zin heeft om een EBA te doen. Juist, of
vergis ik me?
- Ik plan een EBA alleen voor een deel van de tegoeden
die ik in het buitenland heb, en ben van plan dat deel naar België over te
brengen. Of moet ik alles repatriëren?
- Ik heb 5 jaar geleden in het buitenland een kapitaal
en verschillende effecten geërfd. Ik wens die tegoeden te regulariseren, maar
in feite zijn die tegoeden inmiddels al verschillende keren op een andere
manier belegd. Wat moet ik doen?
- Het bedrag dat ik kan regulariseren, is kleiner dan
het bedrag dat ik indertijd had moeten aangeven. Zit ik met zo'n EBA dan wel
op safe tegenover de fiscus?
- Ik heb een effectenportefeuille in het buitenland,
die ik heb opgebouwd met wat ik heb opgestreken in een niet-aangegeven
nalatenschap. De portefeuille was in 2000 méér waard dan vandaag de dag. Wat
kan ik dan in feite regulariseren? Op welke waarde moet ik de EBA-bijdrage
berekenen?
- Ik breng een effectenportefeuille uit het buitenland
over naar België. Zullen de effecten nu 3 jaar lang geblokkeerd zijn?
- Ik beschik niet over rekeningafschriften waarmee ik
kan bewijzen welke tegoeden ik op 30/5/2003 in het buitenland bezat. Mag ik in
de plaats daarvan de inventaris voorleggen van een tijdje daarvóór?
- Als men het heeft over het bewijs van het feit dat
bepaalde tegoeden zich op een buitenlandse rekening bevonden, spreekt men soms
over "de foto" van de tegoeden. Moet die "foto" alle tegoeden omvatten die men
op een bepaald ogenblik in het buitenland bezat?
- Wat wordt als bewijs aanvaard van de tegoeden die ik
vóór 1/6/2003 in mijn bezit had?
- Mag ik ervan uitgaan dat ik beschermd ben als mijn
bank mijn EBA eenmaal heeft aanvaard, ik mijn tegoeden heb overgeschreven naar
of gedeponeerd op een rekening op mijn naam en ik de verschuldigde bijdrage
heb gevormd?
- Er is geregeld wat veranderd aan de samenstelling van
mijn tegoeden in het buitenland (effecten die op einddatum kwamen, werden
herbelegd; aandelen werden verkocht en weer andere werden gekocht met de
opbrengst…). Wat ik nu in portefeuille heb, stemt totaal niet meer overeen met
wat vermeld staat op het vrij oude bewijsstuk dat ik aan de bank kan
voorleggen. Wat moet ik doen?
- Sinds eind mei 2003 zijn een aantal van mijn effecten
op einddatum gekomen, andere heb ik verkocht en de opbrengst in iets anders
belegd. Heeft dat gevolgen voor de EBA?
- Op 30/5/2003 beschikte ik voor € 60 000 over
euro-obligaties op een effectenrekening in het Groothertogdom Luxemburg.
Sindsdien heb ik een deel ervan herbelegd in aandelen, die momenteel een
waarde hebben van € 55 000. Kan ik dat
kapitaal regulariseren, en tot welk bedrag?
- Ik breng mijn effectenportefeuille uit het buitenland
naar België over en kies voor de bijdrage van 6%. Ben ik verplicht om die
effecten op een specifieke manier te herbeleggen of mag ik gewoon alles houden
wat ik heb overgebracht?
- Ik breng kapitalen en effecten uit het buitenland
naar België over. Ik ben van plan er een huis mee te kopen, maar niet meteen.
Kom ik dan wel in aanmerking voor de bijdrage van 6%?
- Mag ik de
bijdrage betalen met kapitalen die ik repatrieer, of ben ik verplicht daarvoor
ander geld te gebruiken?
- De EBA is mogelijk tot het einde van 2004. Ik lees
evenwel in de krant dat men toch beter niet te lang ermee wacht, om het risico
niet te lopen van buiten de termijn te vallen. Hoe kan dat ?
- Ik heb in 2003 roerende inkomsten opgestreken in het
buitenland. Kan ik die in een EBA opnemen of moet ik ze mijn belastingaangifte
van 2004 opnemen?
- Ik overweeg
een EBA, maar ik vraag me af hoe het zit met de intresten en dividenden die ik
sinds 1/6/2003 heb opgestreken maar die ik niet heb opgenomen in de aangifte
voor de personenbelasting die ik in juli 2004 aan de fiscus heb bezorgd (voor
de inkomsten van 2003).
- Ik ben zelfstandige en gewoonlijk verdien ik een deel
van mijn omzet in het zwart. Als ik nu gebruik maak van de EBA, dan
compromitteer ik toch mijn toekomst?
- Ik wil fiscaal in orde zijn met tegoeden die in het
verleden niet werden aangegeven, maar tezelfdertijd wil ik mijn nalatenschap
nu voorbereiden want ik ben niet meer zo piepjong. Hoe leg ik dat het best aan
boord?
- Ik heb me vergist in mijn EBA. Kan ik dat nog
rechtzetten?
- Moet men een gemeenschappelijke EBA doen als bepaalde
tegoeden aan verschillende personen toebehoren?
- Mag ik méér dan één EBA doen?
- Hoe vertrouwelijk is heel de EBA?
- Mijn vader is
in de loop van 2004 overleden. Hij had de laatste jaren inkomsten opgestreken
die hij niet had aangegeven, maar hij had nog geen EBA gedaan. Kan ik een EBA
doen om zijn "vergetelheden" te regulariseren?
Wanneer kapitalen of effecten worden geregulariseerd, dan
geldt de regularisatie niet alleen voor de belastingen van de aangever, maar ook
voor die van zijn ouders ("zijn rechtsvoorgangers" zoals de wet het zegt). Als u
de EBA eenmaal achter de rug hebt, kan de fiscus de belastingen die uw ouders
hebben ontdoken, dus niet meer opeisen. Hetzelfde zou opgaan als uw ouders het
kapitaal in kwestie nog tijdens hun leven en vóór 30/5/2003 aan u hadden
geschonken.
Een EBA is mogelijk door sommen of effecten van een
buitenlandse rekening naar een Belgische rekening over te hevelen, maar de wet
voorziet helemaal niet in diezelfde mogelijkheid voor levensverzekeringen, van
welke soort ook (de "tak 21"-producten, waarbij een minimaal rendement wordt
gegarandeerd en doorgaans een winstdeelneming als toemaatje wordt toegekend, en
de "tak 23"-producten, waarbij het rendement afhangt van de evolutie van een
beleggingsfonds dat binnen de maatschappij werd opgericht). De minister van
Financiën had nochtans mondeling verklaard dat een EBA voor een aantal
verzekeringen mogelijk zou zijn, maar dat werd niet schriftelijk vastgelegd.
Daarmee zijn evenwel niet alle deuren gesloten: wij zien op z'n minst drie
mogelijkheden. a) Een EBA is maar mogelijk wanneer u
enerzijds in een of andere aangifte iets "vergeten" bent dat u nu wilt
regulariseren en anderzijds over sommen of effecten beschikt waarmee u de
regularisatie kunt uitvoeren. Als wat u bent "vergeten" aan te geven nu niet
meer in een regulariseerbare vorm beschikbaar is (het geld werd uitgegeven of
belegd in tegoeden die, zoals een levensverzekering, niet voor een EBA kunnen
worden aangewend), kunt u toch een EBA doen door gebruik te maken van andere
sommen of effecten die u op een buitenlandse rekening hebt staan of effecten aan
toonder die u thuis of in een banksafe bewaart. b) Als de
sommen die nu in een levensverzekering zijn belegd vroeger nog op een
buitenlandse rekening hebben gestaan, dan kunt u de rekeningafschriften van die
tijd gebruiken om te bewijzen dat u vóór 1/6/2003 bepaalde sommen op een
buitenlandse rekening had staan. Daarna kunt u, de verzekering "afkopen" (d.w.z.
het kapitaal vervroegd laten uitkeren) en het aldus vrijgekomen geld
repatriëren. Hou er wel rekening mee dat u bij het sluiten van het contract
veelal hoge kosten hebt moeten betalen en dat er ook bij de afkoop nog eens
kosten in rekening zullen worden gebracht. c) U kunt een
"vrijwillige regularisatie" overwegen. Dat houdt in dat u een beroep doeat op
een fiscaal consulent of een advocaat-fiscalist en hem de fiscus laat vragen –
in eerste instantie nog anoniem – hoe zwaar hij u zou laten boeten voor uw
fiscale zonden. Dat kan interesssant zijn als de belasting die u de laatste
jaren hebt ontdoken, niet te hoog ligt. En zo hoeft u zich niet eens van uw
verzekeringspolis te ontdoen.
3. Mijn Luxemburgse
bankier spreekt me van een alternatief voor de EBA. Hij stelt voor dat ik mijn
kapitalen beleg in een levensverzekering van "tak 23" of in een obligatiefonds
waarvoor de zogenoemde grootvaderclausule van toepassing is. Is dat interessant
?
Door uw kapitalen op
die manier te beleggen zult u de inkomsten inderdaad niet aan de Belgische
fiscus moeten aangeven en voorkomt u bovendien dat ze aan de Europese
bronheffing zullen worden onderworpen die normaliter van toepassing zal zijn
vanaf 1/7/2005 (zie "De Europese spaarregeling"). Maar als het uw bedoeling is
daarmee uw zwart of grijs geld te regulariseren, waardoor u het daarna in België
makkelijk kunt gebruiken, dan is dat geen goed alternatief! Zich tegen de
Europese spaarregeling indekken en de fiscale verjaring afwachten komt nu
eenmaal niet op hetzelfde neer als een EBA doen. We bekijken dat van naderbij.
Zeker is alvast dat wanneer het geld eenmaal is belegd in een levensverzekering
van "tak 23" of in een fonds met kapitaliserende deelbewijzen, u geen roerende
inkomsten meer zult moeten aangeven (zie "Beleggingen waarvan de opbrengsten
sowieso niet moeten worden aangegeven"). En als er eenmaal voldoende tijd is
verlopen sinds de laatste "vergetelheden" in uw aangiftes en er dus sprake is
van fiscale verjaring, kan de fiscus niet veel meer tegen u doen (zie "Hoe ver
moet u teruggaan in de tijd?"). Toch zult u dan niet op safe zitten wanneer u
dat geld later wilt repatriëren .
Als het de bedoeling was kapitalen te regulariseren, dan
kreeg u inderdaad heel slecht advies want een EBA kan niet voor tegoeden die in
België op een rekening worden aangehouden. Voor effecten daarentegen kan een EBA
wel, maar u bent dan wel verplicht om de effecten drie jaar lang op een
effectenrekening te laten staan, een voorwaarde waaraan u niet had moeten
voldoen als u ze op uw buitenlandse rekening had laten staan.
Als het daarentegen alleen de bedoeling was de tegoeden te
repatriëren en braaf op de fiscale verjaring (zie vraag 87) te wachten, dan is
dat niet zonder risico. Stel dat u komt te overlijden: dan zal de bank de fiscus
op de hoogte brengen van de sommen en waarden die op de rekening staan. En als
er op dat ogenblik nog geen sprake is van fiscale verjaring voor de
gerepatrieerde sommen en waarden, zal de fiscus niet alleen belasting in
rekening brengen maar ook boetes en nalatigheidsintresten. De kans is echter
groot dat de bank u haar advies niet in geschreven vorm heeft meegegeven… De dag
dat u de fout in haar schoenen probeert te schuiven, zal ze u dan ook wellicht
antwoorden dat u op eigen houtje hebt gehandeld.
Het is niet omdat
u kasbons aan toonder bezit, dat u ze moet regulariseren. Het is volkomen
wettelijk om spaargeld te beleggen in effecten aan toonder, dat vormt op zich
helemaal geen fiscale fraude.
Wat u moet nagaan, is
ten eerste de oorsprong van het kapitaal dat in die kasbons werd belegd, en ten
tweede de intresten die u ervan hebt opgestreken.
- De oorsprong van het
kapitaal. Stel dat de inleg afkomstig is van uw spaargeld of van een
nalatenschap die werd aangegeven: dan valt er gewoon niets te regulariseren. De
zaak ligt anders als het geld afkomstig is van zwart geld of van een
nalatenschap die niet werd aangegeven: in dat geval kunt u eventueel overwegen
om een bedrag te regulariseren dat neerkomt op de aanvankelijke inleg. Wel moet
u eerst nagaan of de fiscus nog belasting kan heffen of niet en of de regularisatie in uw geval opportuun is
of niet (zie vraag
8).
- De intresten. Die moet
u helemaal niet regulariseren aangezien de bank bij de uitkering van intresten
van een kasbon systematisch de bevrijdende roerende voorheffing heeft
ingehouden. En "bevrijdend" betekent dat u de intresten daarna niet meer in uw
belastingaangifte moet opnemen.
- Een andere mogelijkheid is uw
kasbons gebruiken om niet-aangegeven kapitalen of inkomsten te regulariseren
waarover u niet meer in een regulariseerbare vorm beschikt. U hebt bv. een
kapitaal geërfd dat u niet hebt opgenomen in de aangifte van de nalatenschap en
u hebt het uitgegeven of belegd in een levensverzekering: als u die vergetelheid
wilt regulariseren, kunt u daarvoor uw kasbons gebruiken, zelfs al hebben die
niets te maken met de vergetelheid in kwestie.
Net als voor kasbons, moet u ten eerste de oorsprong nagaan
van het kapitaal dat in die euro-obligaties werd belegd, en ten tweede de
intresten die u ervan hebt opgestreken.
- De oorsprong van het
kapitaal. Stel dat de inleg afkomstig is van uw spaargeld of van een
nalatenschap die werd aangegeven: dan valt er gewoon niets te regulariseren. De
zaak ligt anders als het geld afkomstig is van zwart geld of van een
nalatenschap die niet werd aangegeven: in dat geval kunt u eventueel overwegen
om een bedrag te regulariseren dat neerkomt op de aanvankelijke inleg. Wel moet
u eerst nagaan of de fiscus nog belasting kan heffen of niet e of de
regularisatie in uw geval opportuun is of niet (zie vraag 8).
- De intresten. Als u de
coupons in het buitenland hebt geïnd, werd geen Belgische roerende voorheffing
ingehouden. In dat geval is regularisatie te overwegen. Net als voor het
kapitaal moet u nagaan of de fiscus daar nog belasting op kan heffen of niet (zie vraag
8).
Alleen wat aan de fiscus had moeten worden aangegeven maar
niet werd aangegeven, komt in aanmerking voor regularisatie. Het heeft dus
totaal geen zin om een EBA te doen voor bedragen die fiscaal in orde zijn. In uw
geval is het kapitaal fiscaal in orde. De enige vraag is dus wat u aan inkomsten
had moeten aangeven. Belangrijk om te weten is dat niet per se elke opbrengst
van een belegging moet worden aangegeven: meerwaarden gerealiseerd bij de
verkoop van aandelen, obligaties en deelbewijzen van fondsen alsook coupons van
Belgische obligaties en dividenden van Belgische aandelen moet men sowieso niet
in de belastingaangifte opnemen. Idem dito voor de opbrengst van een "tak
21"-levensverzekering (waarbij een minimumrendement wordt gegarandeerd) die een
looptijd had van meer dan 8 jaar of een bijkomende overlijdensdekking ten belope
van 130% van de premie, en de opbrengst van een "tak 23"-levensverzekering
(waarbij het rendement afhangt van de evolutie van een beleggingsfonds). Wat
daarentegen altijd in de belastingaangifte moet worden opgenomen, zijn de
nettocoupons van buitenlandse obligaties en de nettodividenden van buitenlandse
aandelen, alsook de intresten van een termijnrekening. Om te weten hoe ver u in
de tijd moet teruggaan om die rekening te maken, moet u nagaan of de fiscus er
nog belasting op kan heffen of niet (zie vraag 8).
Regulariseren heeft in principe maar zin voor sommen waar
de fiscus nog belasting op kan heffen op het ogenblik dat hij hun bestaan
ontdekt. Al naargelang het geval kan hij 5 jaar (en uitzonderlijk nog langer)
teruggaan in de tijd voor niet-aangegeven inkomsten, en 10 jaar en 5
maanden voor niet-betaalde successierechten. In dat opzicht blijkt het dan ook
niet meteen nuttig om nog sommen te regulariseren waarvoor de fiscale verjaring
al is ingegaan. Maar er zijn nog andere aspecten die een rol kunnen spelen: het
risico op een strafrechtelijke vervolging en de antiwit-waswetgeving.
- Het risico op een strafrechtelijke
vervolging. Dat risico is eigenlijk heel klein. We stellen vast dat er
alleen rechtszaken worden aangespannen voor heel zware fraude en fraude waar
misdadige technieken aan te pas zijn gekomen. Maar als u iemand van aanzien bent
of een beroep uitoefent dat integriteit hoog in het vaandel draagt, kan het de
moeite lonen om méér dan het minimum te regulariseren, want u loopt een groter
risico dan Jan-met-de-pet.
- De witwaswetgeving. De regels
werden verstrengd en kunnen zelfs invloed hebben wanneer het niet gaat om geld
afkomstig van de zware misdrijven waartegen de witwaswet speciaal is gericht. Zo
mag men goederen die meer kosten dan 15 000 euro, nu niet meer cash
betalen. Daarnaast zijn financiële instellingen die geld aanvaarden waarvan ze
weten of zouden moeten vermoeden dat het van fiscale fraude – zelfs geen echt
zware fraude – afkomstig is, nu strafbaar voor heling (artikel 505 van het
Strafwetboek) en kan het geld in kwestie verbeurd worden verklaard. Voor
kapitalen die volgens de regels kunnen worden geregulariseerd, moet de bank
echter niets vrezen en kan het geld achteraf ook niet meer verbeurd worden
verklaard. Maar als u geen EBA wilt/kunt doen en uw patrimonium naar België
terughaalt, zal de Belgische bank u vragen naar de oorsprong van die tegoeden.
En als ze vaststelt of vermoedt dat er fiscale fraude in het spel is, bestaat de
kans dat ze u wandelen stuurt, zelfs al is het risico dat ze wordt veroordeeld
miniem.
Wanneer de feiten fiscaal eenmaal verjaard zullen zijn en
de fiscus er dus niet meer op zal kunnen terugkomen om belasting te heffen, zult
u inderdaad op safe zitten tegenover de fiscus. Maar zoals we uitleggen in de
vraag over de fiscale verjaring (vraag 8), moet u misschien rekening houden
met het risico op een strafrechtelijke vervolging en door de verstrenging van de
witwaswetgeving zal het in de praktijk misschien niet zo makkelijk zijn om uw
kapitaal aan te wenden voor wat u wilt. Bepaalde Belgische
banken besteden immers alsmaar meer aandacht aan de oorsprong van de kapitalen
die hen worden voorgelegd. Sommige doen documenten ondertekenen waarin de cliënt
verklaart dat de sommen en effecten die hij voorlegt, altijd aan de normale
belastingregels zijn onderworpen. Uiteraard weet niemand met zekerheid hoe dat
in de toekomst zal evolueren. Maar als u – of uw erfgenamen – op korte of
middellange termijn op die kapitalen rekent, is een EBA veiliger. .
Wanneer de feiten zoals in uw geval fiscaal verjaard zijn
en de fiscus er dus niet meer op kan terugkomen om belasting te heffen, zit u
inderdaad op safe tegenover de fiscus. Maar zoals we uitleggen in de vraag over
de fiscale verjaring (vraag 8), moet u misschien rekening houden met het
risico op een strafrechtelijke vervolging en door de verstrenging van de
witwaswetgeving zal het in de praktijk misschien niet zo makkelijk zijn om uw
kapitaal aan te wenden voor wat u wilt.
Neen, het staat u vrij te doen wat u wilt met het deel van
uw vermogen waarvoor u geen EBA doet. U mag het desgewenst ook naar België
overbrengen. Doe in dat geval eerst de EBA op het deel dat u wilt regulariseren,
en breng de rest pas daarna over. Maar u mag dat deel ook gerust in het
buitenland behouden. U fraudeert helemaal niet door een deel van uw vermogen in
het buitenland aan te houden.
De EBA moet niet per se betrekking hebben op de tegoeden
die u 5 jaar geleden had moeten aangeven. U bent niet verplicht om te bewijzen
dat wat u op een bepaald ogenblik vóór 1/6/2003 bezat, het resultaat is van
opeenvolgende herbeleggingen van wat u had moeten aangeven. Al wat u moet
kunnen, is bewijzen dat u vóór 1/6/2003 een kapitaal had staan op een
buitenlandse rekening of in effecten had belegd.
Er zijn twee gevallen waarin u riskeert dat de fiscus u
vragen stelt: u gebruikt geregulariseerd kapitaal en hij vraagt waar dat geld
vandaan komt, of hij komt de fiscale fraude op het spoor en wil u alsnog
belasten.
- Het eerste geval zal zich bv. voordoen wanneer u een
onroerend goed koopt en de fiscus vraagt waar u die grote som ineens vandaan
haalt. Dan is er geen vuiltje aan de lucht. De fiscus weet immers niet dat u in
het verleden in feite voor een groter bedrag hebt gefraudeerd. U legt gewoon uw
attest voor. De fiscus gaat na of het wel geldig is, en daarmee is de zaak
afgerond.
- Anders is het natuurlijk wanneer de fiscus de fraude bv.
bij een controle bij u thuis of bij een derde ontdekt, en hij nog de
mogelijkheid heeft om de gefraudeerde belasting te heffen. Dan is hij dus op de
hoogte van alles en kan hij alle verschuldigde belastingen en
belastingverhogingen aanrekenen op het deel dat niet door uw EBA gedekt is.
Wanneer u de kans reëel acht dat de fiscus achter uw fraude komt, bestaat een
mogelijke oplossing om dat te voorkomen erin om wit kapitaal waarover u
beschikt, ook in uw EBA op te nemen, zodat u voor het volledige bedrag van uw
fraude gedekt bent. Daar is niets tegen in te brengen aangezien u niet moet
bewijzen dat wat u regulariseert, daadwerkelijk van fiscale fraude afkomstig is.
U bent niet de enige die zijn effectenportefeuille de
laatste jaren minder waard heeft zien worden. U had natuurlijk graag het
volledige bedrag van de niet-aangegeven nalatenschap geregulariseerd, kwestie
van fiscaal helemaal in orde te zijn en het kapitaal volledig vrij te kunnen
gebruiken. Jammer genoeg kunt u hooguit een bedrag regulariseren dat neerkomt op
de portefeuille zoals ze vermeld staat op het bewijsstuk dat u aan de financiële
instelling zult voorleggen, volgens haar waarde op 30/5/2003. Toch is dat geen
probleem. Als u het kapitaal repatrieert en daarna gebruikt of als het in uw
eigen nalatenschap boven water komt, zal de fiscus vragen waar het vandaan komt.
Op dat ogenblik kan het EBA-attest worden voorgelegd. De fiscus zal dan nagaan
of de EBA correct is uitgevoerd, maar zoeken vanwaar het geld afkomstig is dat
werd geregulariseerd, dat mag hij niet. Anders gezegd, hij zal niet weten dat
het geld van een niet-aangegeven nalatenschap afkomstig is en evenmin welk
bedrag u indertijd had moeten aangeven. Er is dan ook geen gevaar dat de fiscus
alsnog successierechten in rekening brengt op het deel van de nalatenschap dat u
niet hebt geregulariseerd. Op één uitzondering na: als de fiscus erachter
komt dat de aangifte van de nalatenschap onvolledig was, bijvoorbeeld na een
onderzoek bij de bank of op grond van informatie die in het kader van een
gerechtelijke procedure aan het licht is gekomen of ook nog omdat een van de
andere erfgenamen die eveneens heeft geprofiteerd van de nalatenschap die
verborgen werd gehouden voor de fiscus, een fout begaat en aan de fiscus het
bedrag meedeelt dat u hebt opgestreken.
Neen, niet per se. Die voorwaarde van 3 jaar is alleen
belangrijk als het niet gaat om effecten aan toonder en u per se in aanmerking
wilt komen voor het laagste tarief (6%). Dan moet u de effecten ofwel
3 jaar behouden ofwel ze op een welbepaalde manier herbeleggen
(in andere effecten, een gebouw in een van de Europese lidstaten, in uw
zelfstandige beroepsactiviteit,...). Voor effecten aan toonder die op een buitenlandse
rekening stonden, is een EBA alleen mogelijk tegen het tarief van 9%, zonder dat
u de effecten 3 jaar lang moet blokkeren en op een welbepaalde manier moet
herbeleggen.
Uiteraard. De wettelijke voorwaarde is niet dat u aan de
bank moet bewijzen dat u die tegoeden op 30/5/2003 bezat, maar dat u ze op een
bepaald ogenblik vóór 1/6/2003 bezat. Een bewijs dat bv. dateert van 1/1/2003 of
nog veel vroeger, is dus perfect mogelijk. Sommige banken vragen evenwel een
bewijs waarvan de datum zo dicht mogelijk bij eind mei 2003 ligt. Maar dat staat
zo niet in de wet. Een bank mag de EBA dus niet weigeren louter en alleen omdat
u bv. met een bewijsstuk afkomt van 5 jaar geleden. Let wel! Stel dat u als
bewijs een inventaris van uw effectenportefeuille voorlegt opgesteld op
1/1/2002: dan kunt u niet méér regulariseren dan de waarde die de effecten in
kwestie hadden op 30/5/2003. En dat zelfs al was uw portefeuille op 30/5/2003
totaal anders samengesteld dan op 1/1/2002.
Neen, dat is niet verplicht. Wat u moet bewijzen, is dat u
een kapitaal of effecten op een buitenlandse rekening had staan voor een bedrag
dat neerkomt op wat u nu wilt regulariseren. Als u echter niet van plan bent om
alles te regulariseren wat u in het buitenland bezit, dan is het niet nodig om
alle details daarover te verstrekken.
Waar u het minst discussie mee riskeert, zijn
rekeningafschriften, aankoopborderellen, de inventaris van de samenstelling van
een effectenportefeuille, en attesten opgesteld door een bank of
beursvennootschap. Originele documenten en documenten op naam zijn te verkiezen,
maar ook kopieën zijn aanvaardbaar. Maar dat zijn niet de enig mogelijke
bewijsstukken. Voor genummerde rekeningen (dus niet op naam) moet u een attest
voorleggen waaruit blijkt dat u wel degelijk de gerechtigde bent. Wat niet als
bewijs wordt aanvaard, zijn getuigenissen, bekentenissen en verklaringen onder
eed.
Niet altijd. Er zijn slechts bepaalde zaken die de bank
nagaat, en daarmee wordt geen garantie geboden dat de EBA geldig is. Wanneer u
bij een controle door de fiscus het attest van de bank voorlegt, heeft de fiscus
dan ook het recht om na te gaan of de EBA geldig is. Dit zijn de punten die de
bank nagaat en waarvoor ze de aansprakelijkheid op zich neemt:
- of uw identiteit klopt;
- of u het juiste tarief laat toepassen;
- of uw berekeningen juist zijn;
- of de stukken die u voorlegt om te bewijzen dat u vóór
1/6/2003 eigenaar was van de geregulariseerde tegoeden, geldig zijn;
- of er geen reden is om te vermoeden dat er sprake is
van het witwassen van crimineel geld, en zo ja, moet ze dat melden aan de CFI, de antiwitwascel;
- of de EBA wel volledig is, d.w.z. dat de tegoeden wel
degelijk werden overgeschreven of gedeponeerd op een rekening op uw naam, dat
het aangifteformulier in tweevoud werd ingevuld, en dat de waarborg voor de
eventuele bijkomende bijdrage van 6% werd gevormd.
Wanneer de bank eraan twijfelt of de bewijsmiddelen die u
voorlegt wel geldig zijn, mag ze het dossier overhevelen naar een speciale
commissie, die met inachtneming van het beroepsgeheim de knoop zal doorhakken.
Daarmee zit u voor de meeste problemen op safe, maar niet met alles. Stel dat u
goud hebt geërfd of een onroerend goed dat in het buitenland gelegen is, en dat
daarna hebt verkocht. Als u dan hoopt beschermd te zijn door een EBA te doen met
de opbrengst, dan klopt dat wanneer de fiscus u vragen stelt over het geld
waarmee u daarna op de proppen bent gekomen, maar u geniet daarentegen geen
enkele bescherming als de fiscus fraude ontdekt bij de aangifte van een
nalatenschap. Het feit dat de bank uw EBA heeft aanvaard, is dus geen
garantie.Idem dito wanneer de fiscus al contact met u had opgenomen over de
fraude die u daarna hebt geregulariseerd.
20. Er is
geregeld wat veranderd aan de samenstelling van mijn tegoeden in het buitenland
(effecten die op einddatum kwamen, werden herbelegd; aandelen werden verkocht en
weer andere werden gekocht met de opbrengst…). Wat ik nu in portefeuille heb,
stemt totaal niet meer overeen met wat vermeld staat op het vrij oude bewijsstuk
dat ik aan de bank kan voorleggen. Wat moet ik doen?
Dat is niet echt een probleem want u bent niet verplicht
om precies hetzelfde te regulariseren als wat vermeld staat op het bewijsstuk
dat u kunt voorleggen. Het is niet eens nodig om zwart op wit te bewijzen dat
wat u nu bezit, daadwerkelijk voortkomt van wat op dat bewijsstuk vermeld staat:
- Ofwel bewijst u de precieze lijst van de opeenvolgende
herbeleggingen (verkopen en nieuwe aankopen) sinds de datum vermeld op het
bewijsstuk. In dat geval kunt u een bedrag regulariseren dat maximaal neerkomt
op de waarde van de tegoeden vermeld op het bewijsstuk (voor geld: het bedrag
vermeld op het bewijsstuk; voor effecten: hun waarde op 30/5/2003).
- Ofwel kunt of wilt u niet de precieze lijst bewijzen van
de opeenvolgende herbeleggingen die aantonen dat de huidige stand van zaken van
uw portefeuille wel degelijk het resultaat is van opeenvolgende verkopen van wat
u bezat en nieuwe aankopen. In dat geval kunt u slechts een bedrag regulariseren
dat neerkomt op het kleinste van deze twee: de waarde van de tegoeden vermeld op
het bewijsstuk (voor geld: het bedrag vermeld op het bewijsstuk; voor effecten:
hun waarde op 30/5/2003), of de waarde van de tegoeden die u regulariseert (voor
geld: het gerepatrieerde bedrag; voor effecten: hun waarde op 30/5/2003).
- Ofwel bewijst u de precieze lijst van de opeenvolgende
herbeleggingen (verkopen en nieuwe aankopen) sinds de datum vermeld op het
bewijsstuk. In dat geval kunt u een bedrag regulariseren dat maximaal neerkomt
op de waarde van de tegoeden vermeld op het bewijsstuk (voor geld: het bedrag
vermeld op het bewijsstuk; voor effecten: hun waarde op 30/5/2003).
- Ofwel kunt of wilt u niet de precieze lijst bewijzen van
de opeenvolgende herbeleggingen die aantonen dat de huidige stand van zaken van
uw portefeuille wel degelijk het resultaat is van opeenvolgende verkopen van wat
u bezat en nieuwe aankopen. In dat geval kunt u slechts een bedrag regulariseren
dat neerkomt op het kleinste van deze twee: de waarde van de tegoeden vermeld op
het bewijsstuk (voor geld: het bedrag vermeld op het bewijsstuk; voor effecten:
hun waarde op 30/5/2003), of de waarde van de tegoeden die u regulariseert (voor
geld: het gerepatrieerde bedrag; voor effecten: hun waarde op 30/5/2003).
Het feit dat
uw effecten van eind mei 2003 op vervaldag waren gekomen of dat u ze had
verkocht en u de opbrengst daarna herbelegde, staat de EBA helemaal niet in de
weg. Wat het te regulariseren bedrag betreft, hangt het ervan af of u het
traject van het kapitaal nog kunt uittekenen of niet. Als u kunt aantonen dat u
de huidige aandelen hebt verworven met de sommen die u hebt opgestreken toen de
euro-obligaties op vervaldag waren gekomen of nadat u ze had verkocht, kunt u
een bedrag regulariseren dat maximaal neerkomt op de waarde van de
euro-obligaties op 30/6/2003. Als u dat niet kunt aantonen, dan kunt u maximaal
een bedrag regulariseren dat neerkomt op het kleinste van deze twee bedragen: de
waarde van de effecten op 301/6/2003 of de waarde van de tegoeden die u
regulariseert.
Inderdaad, u mag uw effecten gewoon aanhouden. Maar hou er
in de praktijk rekening mee dat de banken er alles zullen aan doen om u ertoe te
overhalen uw portefeuille te herschikken, met méér van hun huisproducten… De
bankagentschappen moeten immers bepaalde commerciële doelstellingen nastreven en
sommige banken hebben de EBA aangegrepen om de lat voor 2004 fors hoger te
leggen. Wees er dus maar beter op voorbereid dat uw bankagentschap druk zal
proberen uit te oefenen en denk na alvorens op haar suggesties in te gaan. Het
is niet omdat u van bank verandert dat u van beleggingsstrategie moet
veranderen.
Jazeker. De verplichting tot behouden/beleggen inherent
aan de bijdrage van 6% biedt verschillende mogelijkheden, en u mag in de
vereiste periode van 3 jaar vrij van de ene op de andere beleggingsmogelijkheid
overspringen. U kunt uw effecten dus bv. eerst een tijdje gewoon aanhouden, ze
daarna verkopen en de opbrengst op een termijnrekening vastzetten, en die som
ten slotte gebruiken om er een huis mee te kopen of de facturen voor
renovatiewerkzaamheden mee te betalen.
Jazeker, u mag de sommen die u laat regulariseren, als
betaalmiddel gebruiken voor de te betalen bijdrage. Stel dat u € 100 000 laat
regulariseren aan de hand van sommen en effecten die u repatrieert en waarmeer u
in aanmerking wilt komen voor het regularisatietarief van 6%. Dan bent u een
bijdrage verschuldigd van € 6 000. Welnu, u mag die € 6 000 afnemen van de
sommen en effecten die u gedurende 3 jaar als belegging moet aanhouden, wat
concreet betekent dat u slechts de resterende € 94 000 als belegging zult moeten
aanhouden. Ook de bijkomende waarborg van 63% (€ 63 000 in uw geval) mag u met
diezelfde sommen en effecten vormen. Als u de voorkeur had gegeven aan de
bijdrage van 9% om meteen over de gerepatrieerde sommen te kunnen beschikken, is
het nog eenvoudiger: aangezien u onmiddellijk over het geld beschikt, kunt u het
uiteraard onmiddellijk aanwenden om de bijdrage te betalen.
26. De EBA is
mogelijk tot het einde van 2004. Ik lees evenwel in de krant dat men toch beter
niet te lang ermee wacht, om het risico niet te lopen van buiten de termijn te
vallen. Hoe kan dat?
De EBA moet volledig rond zijn tegen uiterlijk vrijdag
31/12/2004. En met "volledig rond" wordt bedoeld dat er aan deze vier
voorwaarden is voldaan:
1. de tegoeden die uit het buitenland moeten zijn
overgeschreven en de effecten die in België moeten worden gedeponeerd, moeten
zich op uw Belgische rekening bevinden. En voor effecten kan dat makkelijk een
maand vergen;
2 het formulier voor de EBA moet, in twee exemplaren,
volledig zijn ingevuld, gedateerd en ondertekend;
3 het bewijs moet zijn voorgelegd van de tegoeden die u op
uiterlijk 30/5/2003 bezat (hun "foto");
4 de speciale waarborg voor de betaling van de bijkomende
6% moet, voorzover nodig, zijn gevormd (het contract moet zijn ondertekend).
Anders gezegd, als u wacht tot 15/12/2004, zit het er dik
in dat u de EBA niet meer rond krijgt. Als iedereen bovendien zo lang wacht
alvorens in actie te schieten, zullen de banken niet meer kunnen volgen met
afspraken regelen en de dossiers correct afhandelen tegen het einde van het
jaar.
Beroepsinkomsten opgestreken ná 31/12/2001 kunt u niet
meer regulariseren. Voor roerende inkomsten daarentegen is de regeling veel
soepeler: in dat geval is een EBA mogelijk voor alle inkomsten die zich vóór
1/6/2003 op een buitenlandse rekening bevonden; alleen wat u daarna nog hebt
opgestreken, moet in de aangifte voor de inkomstenbelasting worden opgenomen.
Let op! Als u in de aangifte die u in principe tegen eind juni 2004 moet
indienen, buitenlandse roerende inkomsten vermeldt en het bestaan van een
buitenlandse rekening, wacht u beter niet tot december 2004 voor uw EBA. Uw
controleur zal het bestaan van uw buitenlandse roerende inkomsten immers al in
uw belastingaangifte ontdekken, en als hij u dan uitleg vraagt over buitenlandse
roerende inkomsten in het verleden waar hij geen spoor van vindt, dan zult u
geen geldige EBA meer kunnen doen voor de roerende inkomsten waar hij meer
uitleg over heeft gevraagd.
Met een EBA kan men geen inkomsten meer regulariseren die
men na 30/5/2003 heeft opgestreken. U had de inkomsten waarvan sprake normaliter
moeten opnemen in uw belastingaangifte voor de inkomsten van 2003 (in te dienen
tegen eind juli 2004), maar het was wellicht geen slecht idee om de aandacht van
de fiscus er niet op te vestigen zolang uw EBA niet rond was. Wij zien twee
mogelijkheden: – - Zodra de EBA eenmaal achter de rug is, schrijft u uw
taxatiedienst een brief waarin u de intresten en dividenden vermeldt van
buitenlandse effecten waar geen Belgische roerende voorheffing op is ingehouden.
– - Of u doet niets, omdat het per slot van rekening maar om peanuts gaat
(weinig inkomsten, en bovendien een lage aanslagvoet, nl. 15 en 25%). Mocht de
fiscus vragen stellen op het ogenblik dat u het geregulariseerde kapitaal
bovenhaalt, dan kunt u het EBA-bewijs voorleggen: de kans is groot dat de fiscus
het daarbij zal laten, maar een echte garantie daarvoor kunnen wij u niet
bieden. Misschien kan de volgende commentaar van de heer R. Rosoux, hoge
functionaris op de FOD Financiën, lid van een ministerieel kabinet en auteur van
een werk over de EBA, u in dat opzicht wat geruststellen (eigen vertaling): "De
administratie heeft nooit gereageerd op het feit dat slechts een klein aantal
belastingplichtigen aangeven over een rekening in het buitenland te beschikken
(0,7%), hoewel de verplichting tot aangifte al bestaat sinds het aanslagjaar
1997 (inkomsten van 1996). Het jaar 2003 is dus al het 8e in de rij. Het zou dan
ook absoluut geen goed idee zijn om plots Pietje Precies te worden juist wanneer
belastingplichtigen er alles aan doen om weer op het rechte pad te komen. Wij
zien niet in welk belang de fiscus erbij zou kunnen hebben het de
belastingplichtige lastig te maken aangezien dat totaal onproductief zou werken,
en het lijkt ondenkbaar dat er in die zin instructies zouden worden gegeven."
Jammer genoeg is dat slechts een persoonlijke opinie, en geen officieel
standpunt van de fiscus
29. Ik ben
zelfstandige en gewoonlijk verdien ik een deel van mijn omzet in het zwart. Als
ik nu gebruik maak van de EBA, dan compromitteer ik toch mijn toekomst?
Het spreekt voor zich dat als u nu fraude uit het verleden
regulariseert en u daarna het daarbij bezorgde EBA-attest moet bovenhalen omdat
de fiscus op het spoor is gekomen van geld dat u hebt laten regulariseren (omdat
u vastgoed hebt gekocht, in uw bedrijf hebt geïnvesteerd…), u in het vizier van
uw belastingcontroleur zult zitten en hij uw boekhouding sinds 2002 onder de
loep zal nemen. Als u dus fiscaal met een schone lei wilt beginnen, dan moet u
er volledig voor gaan en ook daarna niet meer van het juiste pad afdwalen.
Anders hebt u met uw EBA geen waterdichte garantie op een fiscaal zorgeloos
leven.
Wanneer u zich wil beperken tot de bijdrage van 6% en
wanneer u effecten regulariseert die niet op een buitenlandse effectenrekening
waren ingeschreven, kan het vervelend zijn dat u de geregulariseerde tegoeden
gedurende 3 jaar op een specifieke manier moet herbeleggen of op een
effectenrekening moet laten staan. Wanneer ook de mogelijkheid bestaat om te
kiezen voor een bijdrage van 9%, is het dikwijls beter om meteen 9% te betalen
in plaats van 6%, kwestie van geen 3 jaar geblokkeerd te zitten en zolang geen
gift of schenking te kunnen doen. Met effecten die niet op een buitenlandse
rekening waren ingeschreven, kunt u die klip van 3 jaar maar omzeilen door naast
de basisbijdrage van 9% bijkomend 6% te betalen, of 15% in totaal, maar dat
scheelt natuurlijk al een slok op een borrel. Als u eenmaal vrij over uw
tegoeden kunt beschikken, mag u ze geven aan wie u ook maar wilt. Als u in het
Vlaams Gewest woont, kunt u een notariële schenking doen: met de betaling van 3%
rechten (7% als het geen naaste familie betreft) is alles in orde; zelfs al
overlijdt u de dag nadien, op dat bedrag zijn geen successierechten meer
verschuldigd. Als u daarentegen in het Brussels Hoofdstedelijk of het Waals
Gewest woont, is de regeling niet zo soepel: daar moet u na de schenking of de
gift van hand tot hand nog 3 jaar in leven blijven opdat de begunstigde van de
successierechten bevrijd zou zijn. Er zijn ook andere mogelijkheden denkbaar om
het nadeel te omzeilen van het feit dat de tegoeden na de regularisatie 3 jaar
geblokkeerd zijn. U kunt bijvoorbeeld, in samenspraak met de bank, het bedrag
dat u onmiddellijk wilt geven/schenken lenen, met uw portefeuille als garantie.
Of u kunt een levensverzekering sluiten waarmee de successierechten zullen
kunnen worden betaald mocht u komen te overlijden in de kritieke periode van de
eerstvolgende 3 of 6 jaar; als u niet meer zo jong bent, is dat evenwel een dure
optie, en u mag er zelfs een kruis over maken als u al met gezondheidsproblemen
kampt.
Als u het formulier voor de EBA eenmaal hebt ingevuld,
bestaat er geen mogelijkheid om er nog op terug te keren. U denkt dus beter twee
keer na vóór u eraan begint. En als u voor een bepaald deel van uw tegoeden
aarzelt, kunt u gerust een eerste EBA doen voor het deel waarvan u wel zeker
bent, en later desgewenst nog een tweede opmaken.
Neen, de EBA is persoonlijk. Elk moet apart een EBA doen
voor zijn deel in de te regulariseren tegoeden.
De wet kreeg dan wel de naam "eenmalige bevrijdende
aangifte" mee, dat belet niet dat u verschillende EBA-formulieren mag invullen.
Dat "eenmalig" slaat alleen op het feit dat de fiscale amnestie slechts tot eind
2004 mogelijk is, en die operatie niet meteen voor herhaling vatbaar zal zijn.
In de praktijk zal het bovendien wellicht bijna niet mogelijk zijn om zich tot
één EBA te beperken. De overschrijving van kapitalen uit het buitenland zal
normaliter immers minder tijd vergen dan de overschrijving van effecten. Anders
gezegd, uw tegoeden zullen op verschillende data op een Belgische rekening
aankomen… maar het is bij wet verplicht om het formulier voor de EBA in te
vullen op hetzelfde ogenblik als dat van de overschrijving of deponering van de
tegoeden. Goed om te weten: de spreiding van de regularisatie over verschillende
keren kan in de praktijk erg interessant blijken te zijn. Stel dat de fiscus u
later op zekere dag een vraag stelt, waardoor u genoodzaakt bent uw EBA-attest
boven te halen: dan volstaat het om het attest te nemen waarmee u juist aan het
bedrag in kwestie komt, niet meer of niet minder. Het heeft geen zin om hem te
laten weten dat u een (veel) groter bedrag hebt geregulariseerd.
- Als u uw tegoeden liever in het buitenland houdt of uw
effecten aan toonder op een effectenrekening laat inschrijven bij een
buitenlandse bank of beursvennootschap, moet u zich voor de EBA wenden tot de
dienst Thesaurie van de FOD Financiën. Ook al heeft de minister van Financiën
verklaard dat de informatie binnen die dienst zal blijven en niet aan een andere
dienst zal worden doorgegeven, toch kan men moeilijk nog van vertrouwelijke
informatie spreken en is de kans groot dat uw controleur op de hoogte zal zijn
van uw initiatief. Wellicht zullen slechts heel weinig belastingplichtigen die
weg inslaan.
- Als u beslist om de tegoeden te repatriëren of als u uw
effecten aan
toonder op een Belgische effectenrekening laat inschrijven, moet u zich
wenden tot een bank, beursvennootschap of verzekeringsmaatschappij die in ons
land gevestigd is. In dat geval blijft alles vertrouwelijk zolang u het attest
dat de instelling u bij die gelegenheid heeft bezorgd niet aan de fiscus
voorlegt. De financiële instelling is wel verplicht om de lijst van alle
attesten die ze heeft uitgereikt, te bezorgen aan de Cel voor Financiële
Informatieverstrekking – CFI, beter gekend onder de naam antiwitwascel –, met de
vermelding van de naam van de betrokkenen plus de geregulariseerde sommen en
effecten. Maar de CFI handelt daarbij in feite een beetje zoals een notaris: de
dag waarop u het attest van de bank aan de fiscus voorlegt, zal de CFI kunnen
verklaren dat het om een correct attest gaat. Dat mechanisme heeft dus alleen
tot doel te voorkomen dat de EBA-attesten zouden worden nagemaakt. Er is evenwel
een uitzondering op het principe van de vertrouwelijkheid: als de financiële
instelling tot wie u zich hebt gewend, vermoedt dat het geld in kwestie
afkomstig is van een misdrijf of van zware fraude die aan de CFI moet worden
gemeld. In dat geval zal de instelling de CFI inlichten en die kan de fiscus op
de hoogte brengen als er inderdaad sprake blijkt te zijn van zware fiscale
fraude. En als u zware fiscale fraude hebt gepleegd, zal uw EBA al haar waarde
verliezen.
Jawel, u kunt regulariseren om de spons te laten vegen
over de vergetelheden van vóór 30/5/2003. En een EBA kan heel nuttig zijn
aangezien erfgenamen moeten instaan voor de fiscale schulden van hun ouders,
zelfs al ontdekt de fiscus de fraude pas na het overlijden, bv. nadat hij een
onderzoek heeft uitgevoerd bij een Belgische bank waar uw vader een rekening
had. Wat de aangifte van de nalatenschap betreft, moet u in de eerste plaats
correct vermelden welke sommen u hebt geërfd, want de EBA zal u geen redding
bieden mocht blijken dat u iets hebt overgeslagen. Als er nog andere erfgenamen
zijn, moet u bovendien onderling overeenkomen hoe u de zaak zult aanpakken,
zodat het op z'n minst coherent overkomt. Iedere erfgenaam moet dan de EBA doen
voor zijn deel. Voor de EBA kunt u gebruik maken van de attesten en documenten
op naam van uw vader. Het volstaat dat u de bank het bewijs levert dat u wel
degelijk erfgenaam bent, en dat kan met een akte van bekendheid (te verkrijgen
via de notaris). Het zal wellicht niet makkelijk zijn om precies te weten te
komen hoeveel inkomsten uw vader is "vergeten" aan te geven. Wat de roerende
inkomsten betreft, kan de buitenlandse bank u daarbij helpen, maar zeker als er
beroepsinkomsten of kapitalen uit nalatenschappen bij zitten, kan dat moeilijker
blijken te zijn.

|