Eén van de elementen die het gemakkelijkst toegankelijk zijn voor een belegger die een beursgenoteerd bedrijf wil analyseren is de recente evolutie van de omzet. Maar daarbij zitten een aantal onvermoede addertjes onder het gras.

Klaar als pompwater…
Een onderneming die er recent in geslaagd is haar omzet fors te doen stijgen, zal natuurlijk de aandacht van de beleggers trekken. Dat is op het eerste gezicht ook logisch, want sterk stijgende verkoopcijfers bewijzen het bestaan van een winnende strategie die waarde zal blijven creëren voor de aandeelhouders.

…of toch niet ?
Toch ligt het niet zo eenvoudig. Want bedrijven die een sterke omzetstijging hebben geboekt houden om minstens twee redenen een gevaar in.
· Het gevaar bestaat dat de beleggers er automatisch van uitgaan dat bedrijven hun verkoopsuccessen zullen bestendigen of nog uitbreiden. Ze zijn dan bereid hogere koersen voor de aandelen te betalen, hoewel die zo’n hogere prijs eigenlijk niet verdienen. De minste tegenslag kan dan leiden tot forse koersdalingen.
· Nog van groter belang is dat een sterke groei niet zelden ten koste gaat van een aantal “fundamentals”. Zo kunnen bedrijven om hun expansie te financieren bijvoorbeeld te veel schulden aangaan, een einde maken aan een redelijk dividendbeleid, te veel betalen voor de overname van andere bedrijven of met het oog op het veroveren van een zo groot mogelijk marktaandeel opteren voor een rentabiliteit die in feite te laag ligt.

Houdbare groeidrempel
Aan te ambitieuze groeiplannen zijn dus nogal wat gevaren verbonden. Vandaar dat sommige experts benadrukken dat voor elke onderneming een « houdbare groeidrempel » bestaat, met andere woorden een groeidrempel die ze beter niet overschrijden. Natuurlijk betekent dat niet dat groeien voor een bedrijf niet gezond is : via schaal- of gammavoordelen zorgt het over het algemeen voor een betere rentabiliteit, het trekt talentrijke medewerkers aan die graag voor een groeibedrijf komen werken, en het maakt financiering tegen gezonde voorwaarden mogelijk. Te weinig groei remt ook de langetermijnontwikkeling van een onderneming af.

Gezond evenwicht
Het beste is dan ook dat bedrijven streven naar een evenwichtige groei, tussen een minimale groei die hen in staat stelt hun concurrentiepositie te vrijwaren en een maximale groeidrempel boven dewelke ze dreigen de fundamentals van hun onderneming in gevaar te brengen. Dat hebben alvast ook de Zwitserse vorsers Sebastian Reish en Georg von Krogh beschreven, onder meer in “MIT Sloan Management Review, vol. 48 nr. 3” (lente 2007).
Een empirische studie die tussen 1995 en 2004 werd gevoerd bij de 500 grootste bedrijven ter wereld, zoals ze geklasseerd zijn in het zakenblad Fortune , leerde voorts dat slechts een kwart van de bedrijven erin slagen een evenwichtige groei te realiseren. Die ondernemingen bezorgden hun aandeelhouders een gemiddeld jaarlijks rendement van 17,5 %, terwijl ondernemingen die te snel of te traag groeiden gemiddeld slechts een rendement van 9,9 % opleverden

Welke lessen ?
Een evenwichtige groei is geen alleenzaligmakend criterium, maar het concept van de houdbare groeidrempel is naast andere fundamentele kenmerken zoals de vraag of het aandeel al dan niet duur is, volgens ons een goede eerste element om een selectie te maken van aandelen voor de goede huisvader. Ondernemingen die op een evenwichtige manier groeien, creëren immers regelmatig aandeelhouderswaarde en de aandelen ervan zijn zelden duur. De Zwitserse voedingsgigant Nestlé is in dit verband een goed voorbeeld.
Speculanten die gerust wat risico’s willen nemen kunnen dan weer kijken naar bedrijven die een te snelle groei hebben neergezet en waarvan de aandelenkoers daarna is afgestraft. Als een nieuw management corrigerende maatregelen heeft aangekondigd, zoals de verkoop van bepaalde activiteiten, dan zit er misschien kans in op een koersstijging. Na het uiteenspatten van de technologiezeepbel in 2000 was dat het geval voor verschillende telecombedrijven. Ook ondernemingen die te traag groeien, kunnen opnieuw het vertrouwen van de aandeelhouders winnen als ze erin slagen meer innovaties op de markt te brengen, hun businessmodel opnieuw bekijken of een te conservatieve houding overboord kunnen gooien. Coca-Cola is een voorbeeld van een bedrijf dat het op die manier heeft aangepakt.